Home
Comunité

L’intimité

 

Cun te ći intimité!

Zagri debli che bat les ores,

ai é sciöche le rondenì di dis passà.

Vi ca dlungia mè a me cuntè dl amur,

mo bel plan, dër bel plan.

 

Al s’à davert, i ne sa nia olâ

altró na porta danter i ciüfs.

La sëra dai vidri s’ascuta.

I restun tl chît: corafora

degügn ne sa de nos.

Rainer Maria Rilke

 

Inće chilò indô oressi ves cuntè valch sön l’amur, valch de chë ert che scialda sö tan bel nüsc cörs y che fej deventè nüsc dis sarëgns, ćialć y plëgns, tan che i n’orésson mai plü i lascè jì. I à metü man mi discurs cun na rima dl poet todësch Rainer Maria Rilke, che à vit danter le 1875 y le 1926. Tla rima de Rilke vëgnel dant la parora tle dl discurs da incö: la intimité. Ne s’ëise mai fat n pinsier sön la importanza dla intimité te n raport interuman, te na relaziun cun n’atra porsona? Y sce i jun inant cun chësta picia reflesciun: ne s’ëise mai damanè de ći sort che ara é osta intimité cun les porsones che i ëis incëria?

I ùn aldì ti tòć da denant ćiügn che é i scalins che an mëss passè por rové a ester bogn da avëi n pü de intimité cun n’atra porsona. Plü avisa ôl naôta ester la atraziun che tires adalerch l’atra porsona, spo mëssel ester le dejidêr o l’entusiasm da orëi se lascè ite y sambëgn inće la desponibilité da partì valch impara. Sce chisc trëi elemënć ne n’é nia presënć, spo ne vara nia da avëi intimité, chël ô dì che al restarà dagnora intan de mür danter na porsona y l’atra insciö che ara ne jarà nia da costruì n bel raport d’amur.

 

Les scritöres dl’antichité cunta che tla dërta intimité se dléghel la ćern cun la ćern y le spirit cun le spirit. Tla intimité tol les döes porsones cosciënza che la energia sessuala y la energia spirituala é na cossa sóra, chël ô dì che ares fej pert dla medema natöra, dla medema anima. La energia sessuala vëgn odüda sciöche energia creativa dl univers. Al é sciöche sce chësta forza ti dess na sbürla ales beles idees da gnì a löm, da se mostrè y da se lascè amiré. Mo ći funziun à pa la intimité te döt chësc discurs?

La intimité é la uniun de n corp fin cun n ater corp fin. Y sot a corp fin ne capëscion nia ma le corp fat de ćern y de osc, mobëgn valch plü de morjel, valch che va sura la ćern fora y che toca perts dla porsona che é datrai ries da reconësce o da tó sö. La uniun danter chisc dui corps fins é valch che mëss cuaji sozede, ajache zënza ne n’é n corp nia complet. Tla atraziun, chël ô dì bele tl pröm vare canche an pëia ia sön la strada dl amur, vëgnel a löm chësta energia. Madër che chilò jórera ia y ca ma sciöche na fantasia de plajëi. L’entusiasm arvijinëia spo chësta fantasia, deperpo che le momënt olache an tol la dezijiun de partì valch deboriada pormët de ti dè forma a chësc dejidêr. Vignun de chisc trëi stadiums à süa funziun y süa importanza d’ester y guai a che che se pormët da nen saltè un. Vëgnel a manćé un de chisc trëi stadiums, spo sarà la relaziun dagnora rovinada, dagnora sotissura y ara ne jarà mai da ester veramënter contënć deboriada.

 

Stlüj la boćia, taji, no baié

y lascia crësce di pinsiers

le sant, y la parora ne rovines

la grandëza di dër sentimënć.

 

Taji, y che al rogores te mies avënes

n nü dejidêr de vita, y che al se desmënties

de ester chilò, adöm, fać ia

te chësta contentëza dla natöra, y spo...

 

canche al sarà rové y le corp stanch

gnarà pié dala stüfa di momënć,

y chë vita somiada y les flames

di sënsc jarà tl scür a morì,

 

spo, mia ćera, a té te dijarài danü

parores d’amur dala ria: i dijarà

che i te dejidrëii y che i t’ô bun

inće sce chësc oramai ne sintiarài plü.

Milan Rakic

 

La intimité mët ala proa les fantasies che les döes porsones à svilupé ti momënć denant. Vigni stadium dl amur à sües proes, sües tënores. Y te vigni stadium él inće dagnora la poscibilité de perde y de messëi la dè sö. La intimité perd canche döes porsones s’azica, mo resta impò inant sóres, vignöna te süa crigna. Chësc ô dì cun d’atres parores che chëstes döes porsones mantëgn inant sü confins, inće tl momënt olache süa ćern azica les portes dl paraîsc. Ma sce les döes porsones é bones da se delibré da sü confins personai, da sües sis ideologiches é la intimité bona da lié veramënter les döes porsones. Chësc sozed por le plü a livel de energia, y porchël él important da splighé indortöra chë parora che i à bele adorè n iade, plü avisa le conzet de corp fin. Le corp fin é pordërt valch dër de vedl; chësc conzet va derevers de milesc y milesc de agn. Sce i ćiarun do tles scritöres dles singoles cultures, spo odunse che al à n gröm de inoms. Por sanscrit, che vëgn aratè un di lingac plü vedli dl monn, ti dîjon a chësc conzet sùkshma sharìr. D’atres tradiziuns adora la parora «corp de löm», o «corp de Dî», «spirit sant» o «aier sant dla vita». Vigni tradiziun y vigni lingaz à süa forma por definì chësta cossa, che é ala fin di cunć dagnora la medema. Ći che an mina chilò é dagnora le punt de incuntada, chë interseziun che ti pormët sides al corp co al’anima de rové en contat.

Tl corp fin resta la porsona ëra instëssa, mo tl medem momënt vara inće plü inant. Ara conësc deplü, ara sënt deplü. Canche ara va ite te na ćiamena por ejëmpl y sënt che al é val’ tenjiun danter les porsones presëntes, canche ara sënt che valgügn à n bun cör, canche ara sënt danfora che al sozedarà valch che an ne s’aspeta nia: düć chisc é de te’ pici framënć de perzeziun che vëgn dal corp fin. Al é inće te chësta dimenjiun che an tol la dezijiun por ejëmpl de s’amarè o de s’un stè saurì, de gnì orüs bun o manco, de surantó na vijiun dl monn positiva o negativa.

Chësta dimenjiun vëgn despartida tl momënt che an ô avëi intimité cun n’atra porsona. An ne po nia scemplamënter splighé ći che an chir a parores y gnanca cun les aziuns. La sóra cossa che an po fà é chëra de portè en contat le corp fin de öna na porsona cun chël dl’atra porsona y de ti pormëte da comuniché chël che ares à da se dì.

Tla intimité sunse tan en sintonia cun la porsona amada che i sintiun canche ara s’un sta saurì o canche ara s’un sta ert. I sintiun sües emoziuns, i sun bogn da lì sü pinsiers, i sintiun danfora les intenziuns plü ascognüdes. Chësc lian a vigni livel é inće conesciü sciöche “imedesimaziun” o sciöche “coejiun”. Ara se trata propi de n lian a vigni livel: chël sensual, chël sessual, chël emotif y chël spiritual. Le corp fin à canai por dötes trëi les dimenjiuns. Y por i daurì mësson se delibré de certes idees sozialmënter condizionades sön les relaziuns fisiches, le ses y la spiritualité. N iade che an à davert chëstes strades y che an é tan en sintonia cun la porsona amada, él interessant da odëi sciöche i mürs che despartësc n corp dal ater se desfej y nes deura dötes les portes da se podëi pormez.

 

I oressi ester sura tü slefs

por me destodé tla nëi de tü dënz.

I oressi stè iadô to piet

por me dlighé te to sanch.

Danter tü ćiavëis d’or

oressi tla eternité somié.

Y che al deventass to cör

la fossa por le mi che me dô tan dassënn.

Che tüa ćern sides mia ćern,

che mia frunt sides tüa frunt.

Döta l’anima mia oressi che jiss ite

te to pice corp,

ester iö to pinsier, iö

to guant blanch

ajache tö t’inamorëies

de mè cun na pasciun tan sterscia

che te consümes da me chirì

zënza mai me ciafè.

Y acioche tö vais scraian

mi inom tla enrosadira

damanan de me n pü d’ega

boion, dala ria, döt ći che é de ante

che i à lascè sön strada

da te dejidré, le cör.

Y intratan jarài ite

te to corp tan duc y morjel

dal momënt che iö instëssa sun tè

y dal momënt che i sun ite te tè, ëra, por dagnora,

deperpo che tö ćiamò te me chires por nia

da Oriënt a Ozidënt,

inćina che ala fin ne sarunse borjà

dala flama dlaiënta dla mort.

Federico Garcìa Lorca

Cuarta pert: "L´intimité"

valutaziun
Submitting your vote...
stampè