Home
Comunité
Indirizzo
Fraz. Pedraces n. 40, 39036 Badia
Tel.: +39-0471-839642
Fax: +39-0471-839899

Mail: info(at)gemeinde.abtei.bz.it  info(at)comune.badia.bz.it

 

 

Plata Internet dal Comun de Badia

Comunicać dla Proteziun Zivila sura la Rô de Badia

Osc sostëgn por i debojëgns dles families tocades dala gran roa de Badia dl 2012. De cör giulan a düć y che Dî s’al paies!

 

Le Comitê Aiüt Rô Badia 2012 à bele ciafè tröp sostëgn da pert de döta la popolaziun dla Val Badia y de Süditrol, che à desmostrè na gran solidarieté ti confrunć dles families de Badia tocades dala desgrazia dla roa. Ćina ai 12 de forà 2013 él gnü abiné adöm spënores por 283.429,18 euro. Le Comitê rengraziëia porchël düć chi che à daidé y à dè na spënora: de cör giulan y che Dî s’al paies!

 

Le Comitè Aiüt Rô Badia 2012 lascia inće alsavëi che la racoiüda de spënores y ofertes và inant ćina la fin d’aurì 2013. Na comisciun independënta de diesc porsones laurarà fora i critêrs por partì sö les spënores, che ti gnarà surandades ofizialmënter anter la fin de mà 2013 a dötes les porsones y families tocades dala desgrazia.

 

A düć chi che ô ćiamò dè na „buna man“ por sostignì la racoiüda de spënores ti dijunse bele danperfora n gran giulan por le sostëgn.

 

Por daidé les families tocades dala rô él gnü daurì de plü cunć corënć:

 

 

Intestaziun: 

„AIÜT RO BADIA 2012“

 

CASSA RAIFFEISEN:      IT 15 O 08010 58180 000302016133 – BIC/SWIFT:  RZSBIT21208

CASSA DI RISPARMIO: IT 21 U 06045 58181 000005000544 -  BIC/SWIFT:  CRBZIT2B077

BANCA POPOLARE:       IT 05 J 05856 58180 019571249849 -   BIC/SWIFT:  BPAAIT2B019

Banca di Trento e Bolzano:  IT 92 J 03240 58180 100000000193 – BIC/SWIFT:  BATBIT2T


Poste Italiane Spa:           IT 76 H 07601 11600 001010155032 – BIC/SWIFT: BPPIITRRXXX

 

 

Le Comitê AIÜT RÔ BADIA  2012

Str. Pedraces 40

39036 BADIA (BZ)

Codes fiscal 92043940219

 

Comunicato stampa

del Comune di Badia dell’11 febbraio 2013

 

Il Centro operativo comunale di protezione civile del Comune di Badia si è riunito il giorno 8 febbraio 2013 presso il municipio per fare il punto della situazione riguardo alla frana che ha colpito alcune frazioni del paese di Badia il dicembre scorso e per valutare lavori e interventi necessari. Si è discusso inoltre della possibilità per le famiglie evacuate di rientrare nelle proprie abitazioni di Sotrù, Larcenëi e Martara.

 

I geologo provinciale Volkmar Mair ha confermato che la situazione della frana a Badia è stabile da oltre un mese, in base alle misurazioni fatte sul posto e ai dati risultanti dai controlli effettuati quotidianamente mediante sistemi di misurazione elettronici. Nel frattempo sono stati ultimati anche i lavori per la messa in sicurezza della frazione di Sotrù, nonché delle case a Larcenëi e Martara, mentre si continua a lavorare per togliere gli alberi piegati e trascinati verso valle dalla frana. Secondo Mair sono quindi state create tutte le premesse necessarie per revocare l’ordinanza d’evacuazione e far rientrare le famiglie evacuate nelle proprie case. Di conseguenza è stato tolto lo stato d’emergenza e le famiglie coinvolte potranno tornare alla propria abitazione quanto prima.

Il versante franato continuerà ad essere monitorato giorno per giorno, con controlli regolari effettuati sul posto da parte dei geologi provinciali e degli addetti dell’Ufficio bacini montani, che continueranno i lavori di sistemazione e ripristino fino all’estate prossima. Rimarranno perciò chiuse le passeggiate e i sentieri che portano verso la frana, così come anche la strada lungo il torrente Gàdera, onde evitare rischi derivanti dai mezzi d’opera impiegati nell’area franata. L’intera zona sarà perciò accessibile soltanto agli addetti ai lavori.

Si procederà alla sistemazione delle centrali elettriche coinvolte e delle diverse condutture (energia elettrica, gas, ecc.), mentre verso metà marzo avranno inizio i lavori di sistemazione del torrente Gàdera; si ricostruirà quindi anche il ponte demolito nella zona di Adan. Si prevede di riciclare le macerie delle quattro case distrutte per utilizzarle sul posto come fondo per la ricostruzione della strada d’accesso alle frazioni di Oies e Larcenëi, che verrà realizzata possibilmente seguendo la traccia della strada precedente, mentre i rifiuti verranno recuperati e smaltiti in accordo con l’Ufficio gestione rifiuti della Provincia.

L’estate prossima si cercherà di individuare tutte le sorgenti e i corsi d’acqua presenti sul versante, in modo da poter incanalare l’acqua in esubero, evitando così ulteriori ed eccessive infiltrazioni che destabilizzano il terreno. Contemporaneamente si completerà l’elaborazione dei piani di pericolo e di rischio fondamentali per pianificare tempestivamente gli interventi necessari e ottenere sovvenzioni da parte delle amministrazioni pubbliche provinciali, statali ed europee. Affinché i piani di pericolo e di rischio siano più completi possibile, si è deciso di istituire un apposito registro in cui verranno riportate tutte le segnalazioni riguardo ai movimenti del terreno da parte dei cittadini. I lavori di spianamento e sistemazione del terreno sul versante franato, invece, saranno terminati presumibilmente entro l’autunno prossimo.

Nel frattempo il sindaco Giacomo Frenademetz si impegnerà personalmente affinché venga istituito a livello provinciale un “fondo per catastrofi naturali”. Se riuscisse nell’intento, ci sarebbero già fondi a disposizione per poter intervenire con tempestività, nel caso si verificassero altrove calamità naturali simili a quella che ha colpito il comune di Badia. Si adotterebbe così il modello svizzero che si è rivelato ottimo in diverse occasioni.

 

Ai 02/01/2013 dales 8:00 à le Zënter operatif comunal de proteziun zivila tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun dla gran roa, i laûrs da fà y les poscibilitês che les families evacuades à da jì zoruch tles ćiases.

 

 

L’ombolt Iaco Frenademetz salüda i presënć y ti passa spo la parora ai esperć dl Zënter operatif. Le geologh dla provinzia Volkmar Mair lascia alsavëi ch’al n’é nia de gran novitês y che la roa è praticamënter chîta bele da tröc dis incà. Vigni dé él gnü mosoré do sides cun le sistem de control eletronich co inće a man cun le meter. Roland Moling dla Verda forestala confermëia che la roa ne s’à nia plü spostè. Inće i ros metüs jö por lascè passè tres l’ega dla Gran Ega é apost y n’à nia albü dagns.

 

Paolo Anvidalfarei dla Crusc Blanćia lascia alsavëi che intratan s’à inće chi che à messü fora de ćiasa n pü’ calmè y che l’incuntada di 29/12/2012 cun le psicologh y cun le geologh dla provinzia è stada positiva, deache vignun à podü damanè ći ch’al orô savëi y à inće ciafè les respostes ch’al orô avëi. En ocajiun de chëst’incuntada él inće gnü baié dla poscibilité por les families evacuades da jìzoruch te ćiasa, mo oramai düć à dit de orëi impormò jì zoruch da d’aisciöda canch’an podarà dì che

les ćiases é definitivamënter al sigü.

 

 

Le geologh Volkmar Mair che à dagnora ćiarè do i movimënć dla roa, controlan dé por dé les mosoraziuns che é gnüdes fates, é dla minunga che les families evacuades po zënz’ater mëte man de condüje zoruch te ćiasa i mebli, tan inant che ares é a öna. Inće i tiers po gnì condüć zoruch te stala sö Sotrù. Ai 7 de jenà 2013 metaràn spo man de ćiavè sura Sotrù por „rovëne“ l’ultima porziun de grunt che podess gaujè val’ problem jö tl canal dla roa. Dedô messass la fraziun ester daldöt al sigü.

Intratan vëgnel trat zoruch l’ordinanza de evacuaziun di 13 de dezëmber 2012 y incö nen vëgnel fat na nöia, aladô de chëra che i proprietars de Sotrù, Larcenëi y Martara pò jì ite te ćiasa ia por le dé, por portè zoruch i mebli y l’ater patüc.

Por ći che reverda les ćiases jüdes en roa vëgnel dötaorela ćiamò chirì na ćianoa y n garage, olach’al messass ester atrezatöres y mascinns laìte; i dui locai é restà invalgó amesa i cënć milesc de metri cubich de material menè jö dala roa. I esperć dl Zënter operatif é a öna ch’an vais inant cun le laûr, mo dagnora cun la presënza de n injinier statich che ćiara sura y controlëia che döt vëgnes fat ćiaran dla segurëza di lauranć.

I trus da jì a pé che condüj pormez ala roa resta inant stlüć y cun l’aiüt dles assoziaziuns turistiches, di hoteliers y di afitaćiamenes messaràn ćiarè de informè i sciori.

Por rové pormez ales fraziuns de Adan y Peslalz él gnü slarié la strada da Altin fora y fat sö na sì nöia por la segurëza de chi che passa cun l’auto.

La plaza da parchè de Sponata (dala pert sot strada) gnarà tignida stlüta ćina ai 7 de jenà 2013 por ti lascè lerch al cantier di mesi che vëgn adorà da fà i laûrs ćiamò nezesciars söla roa y jö dal’ega; la lerch podess gnì adorada dantadöt sc’al ess da novëi y ch’an messass spo passè cun cadrëies.

Le geologh Volkmar Mair comunichëia che an jarà inant cun les mosoraziuns dla roa por controlè sce valch se möi o no: por n pez saràl ćiamò le geom. Rinaldo Crepaz che mosorarà do vigni dé cun le sistem eletronich; implü saràl la Verda forestala che mosorarà do vigni dui dis a man i punć sura Sotrù.

 

 

L’edema do i 7 de jenà gnaràl fat jori de control y de recogniziun cun l’elicoter sura la roa, por odëi sciöche la situaziun se svilupëia. Al n’é porchël nia da s’alarmè, deache al é ma jori de control.

Sön proposta dl ombolt vëgnel fat fora de fà n control implü di ros che condüj l’ega dal tunel da La Crusc ćina ite a Castalta. Le Comun se surantôl de organisé i laûrs inćiarian na dita spezialisada che messarà fà controi vigni döes edemes. Important él da savëi che i ultimi dui agn él dagnora gnü ćiarè do regolarmënter che döt foss apost y i dać che reverda les cuantitês d’ega che gnô abinades te tunel y rovenüdes inant ćina Castalta é dagnora gnüs tignis sot a control, inće da Balsan infora.

Roland Moling dla Verda forestala comunichëia ch’an é tl laûr de chirì n sistem por laurè sö i lëgns menà jö dala roa; le lignan podess gnì partì sö aladô dles parzeles de bosch gnüdes jö. Intratan él la Verda forestala che se crüzia de abiné adöm preventifs da plü dites y canch’an sarà tan inant gnaràl cherdè ite na reuniun cun i proprietars dl bosch jü en roa.

 

Le Comun de Badia, tres l’Ofize urbanistica, mët intratan bele man de cuantifiché i dagns gaujà dala gran roa, tignin inće cunt dl cost de düć i laûrs da mëte apost ći che é gnü roviné. Chi che à albü n dann po porchël le dè dant tl Ofize urbanistica dl Comun che cöi adöm les informaziuns, ejaminëia i dagns y dà inće informaziuns sura les poscibilitês de ciafè paié zoruch valch dala Proteziun zivila.

La proscima reuniun dl Zënter operatif comunal de proteziun zivila gnarà cherdada ite canch’al sarà debojëgn.

Ai 28/12/2012 dales 8:00 à le Zënter operatif comunal de proteziun zivila tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun dla gran roa y i laûrs da fà.

 

 

L’ombolt Iaco Frenademetz salüda i presënć y ti passa spo la parora ai esperć dl Zënter operatif. Le geologh dla provinzia Volkmar Mair dij che sura les festes àl dagnora tignì sot edl la situaziun, ti ćiaran avisa ales mosoraziuns che le geom. Rinaldo Crepaz ti à menè dé por dé. An à odü che la roa se möi ma te n valgügn punć de 1 o 2 zentimetri al dé y por le plü tla direziun ch’an s’aspetâ. Porchël pon dì che la situaziun é stabila. Sura Sotrù n’él plü stè degügn spostamënć ti ultimi 10 dis, ći che vëgn inće confermè dala Verda forestala.

Sëgn se tratera de odëi co jì inant cun i controi. Le geologh Volkmar Mair arata ch’al bastess da mosoré vigni dui dis, mo al vëgn impò fat fora che le geom. Rinaldo Crepaz dess ćiarè do vigni dé sce valch se möi, a na manira che düć pois se stè plü saurì y inće por garantì la mascima segurëza di lifć che passa dailò dlungia. Sc’al ess da ester val’ de particolar, spo gnaràl atira cherdè en sorvisc döt le personal spezialisé, aladô dla nezescité.

Al vëgn portè dant la proposta da tó sö na dita spezialisada por ćiarè do olache les eghes va sot te tera, por podëi eventualmënter fà n intervënt y les rovëne, mo le geologh Volkmar Mair arata ch’al sides damì da aspetè a da d’aisciöda por de plü rajuns. Imprömadedöt ne funzionëia i sistems da chirì ega nia tan bun d’invern canche le grunt é dlacè, porchël podéss na te’ operaziun ester por nia. Implü aràtel ch’al sides damì da fà impröma n’analisa avisa de sciöche la roa s’à moiü, por podëi jì a chirì l’ega olach’al é plü probabl che ara sides.

Sandro Gius dl Ofize por la sistemaziun di rüs de munt lascia alsavëi ch’al orarà ester zacotan de dis por fà i laûrs preodüs sura Sotrù; bunamënter metaràn impormò man do i 7 de jenà 2013 da ćiavè le canal de chël ch’al é bele gnü dit plü gonot, por rovëne damì le material dla roa.

Le comandant di Stödafüch de Badia Egon Ploner lascia alsavëi che i stödafüch à rové so intervënt do 14 dis de laûr y che ai resta a desposiziun sc’al é debojëgn. Da incö inant él spo i lauranć de comun che tëgn sot a control la situaziun jö dala Gran Ega.

I Carabinieri comunichëia ch’ai à bele fat tröc intervënć sö Sotrù por ćiarè do ch’al ne gniss nia rot ite tles ćiases, mo al é vigni iade gnü constatè ch’al ê ma zacai dles families evacuades che jô ite te ćiasa a se tó valch. An arata ch’al bastes sce i Carabinieri passa vigni tant a dè n’odlada, inće deache les ćiases é completamënter ötes.

La Polizia de comun arata ch’al sides debojëgn da ti recordè inant ai sciori che al é proibì da jì a pé do i trus che condüj pormez ala roa o sura la roa ia. Chëstes informaziuns dess gnì dades inće da pert dles assoziaziuns turistiches y di ostis o afitaćiamenes. Chi che ne respetëia nia l’ordinanza de proibiziun da passè dl ombolt, messarà paié na straufunga de 80,00 euro.

Le geologh Volkmar Mair dij spo ch’an dess bel plan mëte man de ponsè co fà por che les families evacuades pois jì zoruch te ćiasa a Sotrù. Ël arata che sce la situaziun dla roa resta stabila inant, spo po les families evacuades zënz’ater condüje zoruch te ćiasa i mebli y sües cosses; i paurs podess condüje zoruch i tiers te stala. Por ći che reverda les ćiases evacuades a Larcenëi y la ćiasa Martara, aràtel che le prigo sides passè y che sc’al ne sozéd nia d’ater, spo podesson odëi sce les families ô indô jì zoruch te süa ćiasa. Denant co retrà l’ordinanza de evacuaziun por les ćiases de Larcenëi y la ćiasa Martara gnaràl damanè na certificaziun tecnica che les ćiases é apost dal punt d’odüda dla statica.

Al vëgn spo fat fora de ćiarè ći ch’al sozéd ti proscimi dis y de tó na dezijiun ai 02/01/2013. Indoman, ai 29/12/2012, s’incuntarà les families evacuades cun le psicologh da Bornech y le geologh Volkmar Mair tolarà inće pert ala incuntada. Al sarà inće da odëi tan inant che les families à prescia da jì zoruch te ćiasa o sce ares aspeta plü ion ćina da d’aisciöda por ester plü sigüsc che döt sta chît.

Al vëgn fat fora de tó na dezijiun en ocajiun dla proscima incuntada dl Zënter operatif comunal de poteziun zivila che sarà ai 2 de jenà 2013, dales 8:00.

Ai 27/12/2012 dales 8:00 à le Zënter operatif comunal de proteziun zivila tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun y odëi co jì inant cun i laûrs tl raiun tochè dala gran roa.

 

 

L’ombolt Iaco Frenademetz salüda i presënć y ti passa spo la parora ai esperć dl Zënter

operatif. Roland Moling dla Verda forestala lascia alsavëi che inće tles ultimes 24 ores é i

movimënć dl terac sta minimai, chël ô dì che te n valgügn punć de mosoraziun él gnü constatè

n spostamënt ćina a 2 zentimetri. Sciöch’al é bele gnü dit plü iadi te chisc ultimi dis, podess

chësc spostamënt tan pice inće ma ester n fal de mosoraziun.

Moling dij spo che inier él jü deboriada cun la geologa Verena Larcher a fà na roda de

ispeziun de döt le raiun dla roa, controlan dantadöt la situaziun jö dala Gran Ega, olache l’ega

passa śëgn tres ros. Trami i esperć à podü constatè che la situaziun é stabila.

Le dr. Sandro Gius dl Ofize por la sistemaziun di rüs de munt comunichëia che le budget por

intervënć urgënć é tanco rové, porchël mëssel gnì valuté avisa ciügn che é i laûrs plü urgënć

da fà ćiamò dan la fin dl ann. Al messarà gnì controlè la roa da trames les perts por odëi

olache l’ega va, mo dal momënt che döt é chît arata Gius che an ais n pü’ de tëmp da organisé

damì i laûrs y inće da damanè plü dites da fà preventifs. Insciö vara inće da tignì i cosć sot a

control. A vigni manira gnaràl fat i laûrs nezesciars al plü tosc.

I stödafüch volontars lascia alsavëi che ai à tignì inant sot a control la situaziun jö dala Gran

Ega y incër les fraziuns de Sotrù y Larcenëi. Deache la situaziun é stabila vëgnel fat fora che

cun insnöt se röia le sorvisc de control da pert di stödafüch; ia por le dé saràl i lauranć de

comun che ćiara do vigni 3 o 4 ores sce valch s’à moiü jö dala Gran Ega. Sc’al ess da mudé

valch, tolarà i stödafüch indô sö sò sorvisc.

Da insnöt inant vëgnel inće tut demez l’iluminaziun dla ćiasa Martara y al restarà ma plü

l’iluminaziun dles condütes jö dala Gran Ega y dl cantier dles mascinns tla plaza da parchè de

Sponata. La strada che va ia Adan resta stlüta por rajuns de segurëza; l’azès resta chël da

Altin fora, olach’al gnarà ćiamò incö fat laûrs por sistemè damì la strada.

Franz Dapoz dla Polizia de comun comunichëia ch’al é tres manco coriusc che s’archita inće

sön strada a ti ćiarè ala roa, mo che söi trus da jì a pé él tres indô jënt che passa. Al é porchël

important che les assoziaziuns turistiches, i ostis y chi che afita ćiamenes ti lasces alsavëi

a sü sciori ch’an ne po nia passè söi trus che va pormez ala roa o sura la roa ia. Aladô

dla lege gnaràl fat straufunghes de 80,00 euro a chi che ne se tëgn nia ala ordinanza de

proibiziun dl ombolt.

Al vëgn baié dla poscibilité de condüje zoruch i tiers te stala sö Sotrù. I esperć é a öna de

lascè condüje zoruch i tiers canche i laûrs preodüs sura Sotrù sarà rovà y i geologs provinziai

dijarà che an pò le fà.

Le Zënter operatif comunal de proteziun zivila é a öna cun la proposta de chirì amesa la roa

les ćianôs dles ćiases tomades adöm. Chëstes é bunamënter restades frëmes te tera olach’ares

ê, deperpo che les ćiases gnò romenades fora y jö dala roa. Tles ćianôs él deplü mesi de laûr

(mascinns da sié, freses da desparè, n „quad“, na vespa y i.i.). Incö gnaràl porchël cherdè

adalerch l’inj. Franz Miribung (statich) y döt le personal spezialisé ch’al ô ester por recuperé i

ogeć ćiaran dla segurëza di lauranć y di stödafüch impegnà da fà le laûr.

Incö domisdé dales 14:30 vëgnel tignì la videoconferënza di esperć dl Zënter operatif

comunal y dla Proteziun zivila.

La proscima reuniun dl Zënter operatif comunal sarà indoman dales 8:00.

Ai 26/12/2012 dales 8:00 à le Zënter operatif comunal de proteziun zivila tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun atuala dla gran roa de Badia.

 

L’ombolt Iaco Frenademetz salüda i presënć y ti passa spo la parora ai esperć dl Zënter operatif. Roland Moling dla Verda forestala dij che sura Sotrù é la situaziun stabila: pro 6 punć de mosoraziun sön 11 él gnü constatè n spostamënt de zirca 1 cm tles ultimes 24 ores, mo al n’é nia relevant, dal momënt ch’al podess inće ma se tratè de n fal de mosoraziun. Le geometer Rinaldo Crepaz metarà sö danü zacotan de sensurs eletronics por che le sistem de mosoraziun da jöinsom la roa demez funzionëies inant indortöra.

Porvia ch’al é indô gnü fora n gran mest cun chël che les temperatöres é jüdes sö, se temôn che la roa sborless inant jö dala Gran Ega, drucan insciö söi gragn ros che é gnüs metüs jö, tres chi che döta l’ega dl rü passa al momënt. Inier incër misdé é spo i stödafüch jüs a fà na roda de control sura döt le tòch adöm cun la geologa provinziala Verena Larcher, mo an n’à odü nia de particolar.

Inće i tröc lëgns rosedà dala roa à indô metü man de gracè y chi che vir tles fraziuns püch dalunc dala roa se temô che la roa piess indô ia, mo an à ćiarè do y an à odü che i lëgns gracia porvia dl pëis dla nëi tömia che i fracia y dla gran umidité.

L’ombolt dij che les families che vir tla vila d’Anvì se crüzia dër, deache ai à l’impresciun che döt se möies inće ailò. Tles ćiases plü vedles él bele gnü ćiarè do y aladô di geologs se tratera de de mëndri spostamënć dl grunt independënć dala roa; i stödafüch y la verda forestala jarà incö a ćiarè do por controlè, por savëi da ti splighé damì la situaziun ai geologs dla provinzia che tolarà indô sö so sorvisc indoman ai 27/12/2012.

Al vëgn spo ćiarè ales previjiuns dl tëmp, che podess inće condizionè la roa. I proscimi dis messéssel gnì plü frëit y novëi jö ćina a 1.200 metri. Cuntra le fin dl’edema déssel gnì plü ćialt, ći che ne büta nia por la roa, mo an odarà dé por dé les novitês y ćiararà de organisé i intervënć aladô.

Al vëgn dit ch’al é gnü metü sö dlunch tòfles che proibësc da jì a pé do i trus che röia pormez ala roa y al pê che l’informaziun ti sides inće gnüda dada ai sciori; an à constatè ch’al n’é plü feter degügn che va a spazier por i trus che va pormez y/o passa inće ia la roa.

 

La proscima reuniun dl Zënter operatif comunal de proteziun zivila sarà indoman dales 8:00.

Ai 25/12/2012 dales 8:00 à le Zënter operatif comunal de proteziun zivila tignì la reuniun

te salf de Comun por valuté la situaziun atuala dla roa y i laûrs che vëgn fać sura les

festes.

 

L’ombolt Iaco Frenademetz salüda i presënć, ti aôda a düć n bun Nadè y ti passa spo la parora

ai esperć dl Zënter operatif. Roland Moling dla Verda forestala confermëia ch’al é indô

gnü mosoré do diretamënter söl post i 11 punć stabilìs sura Sotrù y che döt é restè chît.

Te n valgügn punć plü en ite, olache la roa ê piada jö dan da 12 dis él gnü mosoré te un n punt

n spostamënt de 4 cm; pro düć i atri punć de mosoraziun él spostamënć minims de 1 ćina 2

cm tles 24 ores. Sciöche dagnora vëgn i dać menà inant ai geologs da Balsan che é insciö

tresfora informà sön la situaziun y po atira fà inant sc’al ess da ester valch fora dla normalité.

Sc’al ess da novëi dassënn o sce le ćiarü rovess jö albas, podéssel ester che le sistem

eletronich da mosoré i spostamënć dla roa ne funzionëies nia indortöra. Roland Moling dij

che sce chësc ess da sozéde, spo saràl la Verda forestala che se cruziarà de controlè do

diretamënter söl post.

I stödafüch volontars tignarà inant sot a control la situaziun jö dala Gran Ega tl tòch olache la

roa é gnüda jö. Por le momënt él döt apost y al n’é nia debojëgn de d’atri intervënć.

Al vëgn dit che do ch’al é gnü daurì la strada d’azès nöia ales fraziuns da Sotrù, Oies, Rainé y

Cianacëi él de plü che va ite tles ćiases evacuades, bunamënter a se tó valch y/o a ćiarè che

döt sides apost. Al vëgn dit che l’ordinanza de evacuaziun é dötaurela varënta, mo che al é

dessigü dërt che i evacuà pois jì ite te ćiasa, dal momënt che la roa é chîta sura Sotrù. Plü co

ater fóssel da avisé i stödafüch sce zacai va ite de nöt, por evité n intervënt di carabinieri che

tëgn a vigni manira sot a control la fraziun da Sotrù y les atres ćiases evacuades.

Amesa la roa messéssel ester ćiamò na bot dal’ega da 20.000 litri che ê gnüda metüda jö por

la fraziun da Sotrù y na bot dal gas. I stödafüch ćiararà do sce ai é bugn dla ciafè, spo podarà

les bots inće gnì ćiavades fora y metüdes al sigü.

Al vëgn lascè alsavëi che les maestres dla scora elementara y dla ćiasa di pici é a desposiziun

chisc dis, sce val’ familia che à messü fora de ćiasa ess debojëgn de lascè n momënt i mituns

por se fà ia laûr y por destachè n momënt.

Franz Dapoz dla Polizia de comun lascia alsavëi che al é bele gnü metü sö na pert dles tòfles

de indicaziun provisores che informëia sura la viabilité nöia, mo che al é dessigü debojëgn de

informaziuns laprò. Por rové a Fistì, Craciurara, Larcenëi, Reslada y Castalta mësson gnì da

La Ila fora; por jì sö Sotrù, Oies, Rainé, Cianacëi él sëgn la strada nöia, inće sc’al é gnü fat na

ordinanza dl ombolt che proibësc da passè cun bus sura 25 posć. Al vëgn invié les

Assoziaziuns turistiches y chi che à sciori te ćiasa da informè sü ghesć sura la situaziun atuala

dla viabilité y di trus da jì a pé.

La proscima reuniun dl Zënter operatif comunal de proteziun zivila sarà indoman dales 8:00.

Ai 24/12/2012 dales 8:00 à le Zënter operatif comunal de proteziun zivila tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun dla roa y laûrs eventuai che mëss gnì fać.

 

L’ombolt Iaco Frenademetz salüda y rengraziëia i presënć y ti passa spo la parora ai esperć dl Zënter operatif. I colauradus dla Verda forestala confermëia che les mosoraziuns tres sensors, che po gnì controlà dala valada infora, funzionëia dër bun. En pert vëgnel inće controlè diretamënter söl post, dantadöt sura Sotrù y ti posć olache i sensors ne büta nia plü co intant, deache an ne i vëiga nia da sotsö. A vigni manira pòn dì che la roa é chîta, dal momënt che le spostamënt é de alplü 1 o 2 cm al dé.

Al vëgn confermè che la strada alternativa da jì sö Sotrù, Oies, Rainé y Cianacëi é gnüda daverta y an ćiararà de arjigné tan tosc che ara va les tòfles d’indicaziun provisores. An messarà inće ciafè alplütosc tòfles aposta por evité ch’al vais sö corieres sura 25 posć, sciöch’al ê bele gnü fat fora inier. Por che i tröc pelegrins pois impò jì a val’ manira sö Oies gnaràl valuté les poscibilitês da fà plazes aposta por les corieres olache la strada pëia sö. Incö (24/12/2012) él l’ombolt che fej na ordinanza che ti proibësc ales gran corieres da jì sö Oies, chësc por na chestiun de segurëza.

La Polizia de comun lascia alsavëi che tröc sciori va tres ćiamò söi trus da jì a pé olach’al é proibì da passè: les tòfles de proibiziun ne basta nia. Al vëgn dit che an ne po nia evité che singui turisć passes, mo al é important ch’al sides dlunch les tòfles y che i sciori vëgnes informà dal’Assoziaziun turistica y inće ti hotì olach’ai sta a dormì, ch’an ne po nia passè söi trus che condüj pormez ala roa. Inće i lauranć che mëss spostè les transenes por passè cui mesi de laûr dess s’ausé da les mëte indô apost, a na manira ch’ares ne restes nia spostades sön na pert.

Al vëgn confermè che la plaza da parchè de Sponata (sot strada) resta inant resservada ai mesi de laûr: dailò déssel restè le cantier por i laûrs che mëss gnì fać söla roa.

Al vëgn fat fora de desparè n tru sura strada fora danter La Ila y la Ütia Paraciora y spo jö inant jö dala sarenara da Sompunt, por che i tröc foresć, mo inće chi dl post che ne pò nia fà amanco de jì a ti ćiarè ala roa y che vëgn al momënt do strada jö, risćian de provochè inzidënć, pois passè zënza risch.

Paolo Anvidalfarei dla Crusc Blanćia recorda ćiamò che ai 29/12/2012 saràl indô n psicologh a desposiziun tla ćiasa Runcher por düć chi che é gnüs tocà da chësta burta situaziun y che à debojëgn de aiüt.

Le marescial di Carabinieri dij che inier da sëra ài messè fà n control tla fraziun da Sotrù, deache al ê löms che s’impiâ y se destodâ dlungia les ćiases. Al é gnü fora che sciori che ê stà sö Oies a cëna ê dedô ćiamò jüs a ti ćiarè ala roa. Al foss important che düć i ostis ti dijess a sü sciori che ai ne dess nia jì pormez ala roa, por süa segurëza.

I Stödafüch controlëia inant dé y nöt la situaziun jö dala Gran Ega y por intant él döt apost.

La videoconferënza danter i geologs y i esperć por fà le punt dla situaziun vëgn tignida incö dales 15:00.

La proscima reuniun dl Zënter operatif comunal de proteziun zivila sarà indoman dales 8:00.

Ai 23/12/2012 dales 8:00 à la Zentrala operativa comunala de proteziun zivila (chësta é

la denominaziun ofiziala) tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun da

roa al momënt y i laûrs urgënć da fà.

 

Do n salüt en cört da pert dl ombolt Iaco Frenademetz ti vëgnel passè la parora ala Verda

forestala che confermëia che la roa é chîta, chël ô dì che jö dlungia la Gran Ega àn mosoré n

spostamënt de 1 cm y bel söinsom, olach’ara ê piada jö dan da n’edema, movimënć danter 2 y

3 cm tles ultimes 24 ores. I esperć dla Verda forestala dij che chisc spostamënć n’é nia

relevanć. A vigni manira ti vëgn i datesc menà inant ai geologs da Balsan che fajarà sües

valutaziuns.

Intratan él gnü arjigné ca le tru da jì sö cun i „scavatori“ sö dala roa sura Sotrù. Do Nadè jaràn

inant cun i laûrs söla roa de chi ch’al é bele nü baié plü iadi chisc ultimi dis.

Gottlieb Moling dla Verda forestala à spo lascè alsavëi la strada da jì sö Sotrù y Oies é gnüda

rovada bele por inier da sëra. An à constatè che le grunt é dër da arjila y porchël àn messè

adorè tröpa giara y material da l’arjigné ca, mo intratan éra tanco rovada. Ma la ôta söinsom

messarà ćiamò gnì slariada y te n valgügn punć messaràn ćiamò jì do cun n pü’ de giara, mo

la strada po gnì daurida ofizialmënter da incö inant. Por chestiuns de segurëza vëgnel impò fat

fora che al é damì da ne lascè nia sö de gran corieres sura 25 posć, dal momënt ch’al n’é

degun guard-rail y al podess ester problems da se despassè ia, scebëgn che la strada é 3,5

metri leria. Al gnarà porchël metü sö tòfles aposta ch’al é proibì da passè por de gran corieres

da San Linert inant, amanco ćina da d’aisciöda, canche la strada gnarà miorada y arjignada ca

aladô.

I dis sura Nadè gnarà la situaziun jö dala Gran Ega inant tignida sot a control dai stödafüch

volontars de paîsc desvalis dla Val Badia che se baratarà jö da fà chësc sorvisc.

Franz Dapoz dla Polizia de Comun comunichëia che i trus da jì a pé che röia pormez ala roa

resta inant n problem, deache al é tres ćiamò coriusc che passa ia les tòfles de proibiziun y les

transenes por jì a ti ćiarè ala roa. Inće les transenes o grates metüdes dant por evité che jënt

passes vëgn tres indô spostades sön na pert y nia plü stlütes.

Al é porchël important da mëte ćiamò plü segnai por evité che jënt passes söi trus da jì a pé

che röia pormez ala roa. Al foss inće da tó jö les tofles de indicaziun che mostra chisc trus, a

na manira che dantadöt i foresti ne vais nia plü a spazier tl raiun tochè dala roa. Düć i trus

resta ofizialmënter stlüć aladô dl’ordinanza dl ombolt di 17/12/2012.

An ćiararà de fà i laûrs nezesciars söles strades d’azès secondares ales fraziuns de Adan,

Peslalz, Larcenëi, Reslada y Castalta, por garantì na majera segurëza. Les strades mëss gnì

mantignides le miù ch’ara va.

Paolo Anvidalfarei dla Crusc Blanćia lascia alsavëi che sides les families evacuades, dides

chëres che vir ti raiuns püch dalunc dala roa, se calma bel plan. Inće le laûr che é gnü fat da

pert dl Zënter operatif comunal de proteziun zivila à daidé de chësc vers.

Al vëgn spo dit da plü perts che da canch’al é sozedü la desgrazia él da n gröm de perts gnü

desmostrè na gran solidarieté y chësc dëida inće moralmënter chi che é gnüs tocà, mo inće

döta la jënt che é restada dassënn imprescionada da ći che é sozedü.

Dales 11:00 vëgnel tignì la incuntada dl Zënter operatif comunal de proteziun zivila cun la

popolaziun por informè düć canć diretamënter sön la situaziun atuala. Al vëgn fat spo fora de

tignì la videoconferënza danter i esperć y grups de laûr incö domisdé dales 14:40.

Le Zënter operatif comunal de proteziun zivila s’abinarà indô indoman dales 8:00.

Ai 21/12/2012 dales 15:00 y ai 22/12/2012 dales 8:00 à la Comisciun de proteziun zivila

tignì les reuniunns te salf de Comun por fà n bilanz di laûrs fać y por odëi ći che resta

ćiamò da fà.

Le geologh Volkmar Mair lascia alsavëi che an é jorà danü sura döta la zona dla roa, adöm

cun le geologh Sandro Gius y les verdes forestales, y an à odü che döt s’à stabilisé. Inće aladô

dles mosoraziuns che é gnüdes fates dal geometer Rinaldo Crepaz resultëiel che la roa é

praticamënter chîta. Al é gnü mosoré spostamënć minims de zirca 2 cm te 24 ores, mo chisc

podess inće ma ester n fal tla mosoraziun che é ria da fà avisa söl zentimeter.

Inće sura Sotrù él döt frëm. Tres le jore d’ispeziun fat ai 21/12/2012 dales 9:00 danmisdé àn

podü constatè che i laûrs ch’an à miné de fà söla roa sura Sotrù é impotanć. Ćiavan n canal

porvaràn de rovëne döt le material che n’é nia ćiamò gnü jö tl gran canal dla roa, insciö

da avëi döt ćiamò plü sot a control. An à bele metü man de realisé le tru da rové pormez

cun les mascinns. La strada d’azès ala roa sura Sotrù vëgn rovada por incö, ai 22/12/2012.

An jarà spo sö cun un o dui „scavatori“ y an metarà spo man i laûrs do les festes da Nadé, ai

27/12/2012. La fraziun da Sotrù ne vëgn da insnöt inant nia plü iluminada, deache al n’é

nia plü debojëgn, porvia che la roa surassö é daldöt frëma. I dis che vëgn ćiararàn inće de

fà canai por rovëne les eghes defora dala roa, dala pert cuntra Anvì.

Al vëgn confermè da pert dla Verda forestala che la strada d’azès ales fraziuns de Sotrù,

Oies, Rainé y Cianacëi gnarà bunamënter bele rovada por insnöt (22/12/2012) y an

ćiararà de fà a na manira che an pois sö cun i auti da indoman (23/12/2012) inant. Al gnarà

ćiamò metü jö les stanges dala nëi, a na manira ch’an pois jì a desparè la strada zënza

problems tl caje ch’al ess da novëi. Chi d’Adan y Peslalz messarà inant jì a ćiasa passan por

Altin.

Olache les ćiases é tomades adöm àn intratan inće ciafè les döes cisternes dal gasöre che

manćiâ y ares é bele gnüdes condütes demez.

Jö apé dla roa àn ćiamò menè demez cotan de material, a na manira ch’al ne sides nia

problems sce la roa ess da menè inant. I ros tla Gran Ega é gnüs metüs jö y la condüta tres le

tòch tochè dala roa é sot a control; de nöt vëgn la Gran Ega iluminada y tignida sot a control:

vigni 4 ores vëgnel fat n’ispeziun por ćiarè che döt sides apost. Al momënt él döt chît y le

deflùs dl’ega ne presënta degügn problems.

Intratan àn ciafè dötes les autorisaziuns por che i camions y i mesi de laûr pois zircolè sön

strada inće tratan i dis da festa. Sc’al foss problems gnaràl contatè la zentrala di Carabinieri da

La Ila.

Al vëgn fat fora che la plaza da parchè dl lift de Sponata resta inant resservada por chi che

mëss fà i laûrs pro la roa y la Gran Ega. Al vëgn metü sö tòfles aposta por che degügn ater co

les porsones autorisades ne vais pormez. Tla plaza da parchè sura strada vëgnel inće resservè

na pert dla plaza por i stödafüch y na pert po gnì adorada por i auti di sciori.

Al é gnü metü tòfles ch’al é proibì da passè sön düć i trus che röia pormez ala roa, por evité

che coriusc vais pormez se meton tl prigo. Al vëgn controlè regolarmënter les tofles y les

transenes, por che degügn ne passes söi trus stlüć por rajuns de segurëza.

Por ći che reverda l’assistënza da pert dla Crusc Blanćia vëgnel confermè che düć i evacuà à

ciafè na sistemaziun che ti va bun. Bunamënter savaràn spo impormò d’aisciöda tan dî ch’ara

dorarà ćina che les families podarà indô jì zoruch te süa ćiasa.

La Verda forestala lascia ćiamò alsavëi ch’al n’é al momënt degönes atres zones de

prigo; al é gnü fat controi sön döt le raiun dales perts dla roa che é gnüda jö, da

Armentara ćina ite a Ćiampidel, y ch’an n’à inió ciafè sfessöres prigoroses o odü

movimënć che podess fà ponsè a n prigo de val’ sort. Porchël po düć se trancuilisé.

La proscima reuniun dl Comité de proteziun zivila sarà indoman dales 8:00. Indoman ai

23/12/2012 gnaràl tignì na incuntada cun la popolaziun, dales 11:00 tla Ćiasa J.B.

Runcher a San Linert, por che düć ais la poscibilité de ciafè na dërta informaziun sura la

situaziun atuala. Düć é dër bel invià da gnì!

Ai 21/12/2012 dales 8:00 à la Comisciun de proteziun zivila indô tignì la reuniun te salf de Comun por valuté la situaziun dl momënt y odëi ći laûrs che mëss gnì fać incö tratan le dé y i dis che vëgn.

 

L’ombolt Iaco Frenademetz deura la reuniun recordan che avisa incö él n’edema da canche la roa à metü man de se möie. Al ti vëgn spo passè la parora ai esperć.

Le geologh dla provinzia dr. Volkmar Mair lascia alsavëi che sura Sotrù él al momënt döt che stà chît: ailò s’à la roa archité. Dala pert daìte, sot Pasciantadù, olache la roa ê piada jö dan da n’edema s’ara insëra de nöt ćiamò moiü de 4 cm, mo chisc spostamënc é minimai. An po dì che la roa é sot a control y la cossa plü importanta al momënt é che döt s’à archité sura Sotrù. Vigni movimënt eventual vëgn sëgn registré dal sistem de control che é gnü arjigné ca meton jö zacotan de sensors ti posć chirìs fora dai geologs y dala verda forestala.

Le dr. Sandro Gius dl Ofize por la sistemaziun di rüs de munt lascia alsavëi che i ros dal’ega che ê gnüs metüs jö impröma tla Gran Ega y che é gnüs fracià dala roa é intratan gnüs mudà fora cun de nüs y plü resistënć, ti lascian n pü’ de lerch incëia, a na manira ch’al ne sides nia plü problems sce la roa ess ćiamò da sborlé. Chi dai rüs messass rové sü laûrs por insnöt; dedô gnaràl metü a desposiziun na lista de posones che podarà gnì cherdades de dé y de nöt ćina ai 31.12.2012.

Le dr. Gottlieb Moling dla verda forestala lascia alsavëi che mesa la trassa dla strada nöia che va sö Sotrù y Oies é bele gnüda ingiarada ite; al orarà ester ćiamò val’ dé por rové definitivamënter i laûrs a na manira che i auti pois sö. Zacotan de laûrs pro la strada gnarà spo ćiamò fać da d’aisciöda. Al lascia ćiamò alsavëi che sura Nadè saràl inće na lista de porsones dla forestala a desposiziun che podarà gnì cherdades te vigni momënt, sc’al é debojëgn.

I stödafüch de profesciun da Balsan resta inće a desposiziun; söl post lasciarài les mascinns y les atrezatöres che vëgn ćiamò adorades. Le comandant di stödafüch de Badia Egon Ploner lascia alsavëi che les ćiases desdrütes dala roa é gnüdes trates jö tanco definitivamënter y che al n’é plü degun prigo che zacai röies sotìte; i laûrs gnarà rovà definitivamënter por incö domisdé. L’inj. Franz Miribung confermëia che les ćiases é gnüdes trates jö y che intratan àn ciafè öna na cisterna dal gasöre da 1000 litri che é bele gnüda ćiavada fora y menada demez. Les atres döes cisternes gnarà chirides inant y an mina dles ciafè ćiamò incö. Sura les festes ne gnaràl nia plü laurè tla zona dles ćiases desdrütes.

L’implant por l’iluminaziun de nöt é intratan gnü tachè ite tla linea dla forza eletrica y al n’é nia plü debojëgn de agregać. Porchël saràl da indoman inant ma plü debojëgn de 2 stödafüch che controlëia sura nöt che al ne sides nia problems jö dal’ega y söla roa, chësc cina ai 31.12.2012.

Le capitan di Carabinieri lascia alsavëi che da insnöt inant ne gnaràl nia plü fat le sorvisc de nöt, inće deache al n’é nia plü debojëgn. Al gnarà indere metü plü carabinieri y verdes dla Finanza a fà sorvisc sön strada ia por le dé, inće porvia che i proscimi dis rovaràl adalerch tl comun de Badia passa 20.000 ghesć a passè les festes. Al vëgn inće recordè ch’al é important che i camions y i mesi che trasportëia materiai poi inće zircolè le fin dl’edema y sura les festes, por che i laûrs pois jì inant.

En cajo ch’al sozedess valch sura les festes gnaràl cherdè ite düć i grups de laûrs, i geologs y i esperć cun i piepseri che vignun à a desposiziun.

Al vëgn lascè alsavëi ch’al é gnü ciafè le sistem por passè ia la roa cun les linies dla forza eletrica zënza fà danns al sistem de mosoraziun di spostamënć dla roa, mo i berć interessà mëss instësc se cruzié y surantó les spëises.

valutaziun
Submitting your vote...
stampè