Mostrè header
Comunité

Vangele dla Domënia

05.07.2020 - 14a DOMËNIA IA POR L'ANN - A

Vangele do Matî 11,25-30

Te chël tëmp à Gejù dit: I t’aprijëii, Pere, Signur dl cil y dla tera,
ćiodiche döt cant chësc ti aste ascognü ai sapiënć y ai scicà
y ti l’as revelè ai pici. Scê Pere, insciö t’àra plajü.
Döt m’é gnü surandè da mi Pere; degügn ne conësc le Fi, mâ le Pere,
y degügn ne conësc le Pere, mâ le Fi y chël, a chël che le Fi ti l’ô revelè.
Gnide düć da mè, os ch’i se cruziëis y ch’i ëis tröp da portè.
Iö ves darà palsa. Tolede mi ju sön os y imparede da mè;
deache iö sun bun y umil de cör; insciö ciafarëise tria por osta anima.
Deache mi ju ne drüca nia y mi pëis é lisier.

Gejú â de gragn problems cun i potënc
y scicá da laota. Ai ric ti êl massa pür
e,
ai scienziá massa scëmpl, ai devoc massa lëde.
Y porchël prëiel Idî:
I t’aprijëii, Pere,
Signur dl cil y dla tera,
ciodiche döt cant chësc
ti aste ascognü ai sapiën
c y ai scicá
y ti
al as revelé ai pici.
Ala jënt scëmpla che ne con
esciô nia
y che n'
ê nia buna da osservé les 613 regoles
dla lege di iüdes, ó Gejú ti dé na poscibilité:
"Tolede mi ju sön os. Mi pëis é lisier.
"
Pro Gejú ne vára nia
de lege mo dl spirit, nia de regoles mo dl amur.
L'amur é n pëis lisier, saurí da se recordé mo nia tan da le pratiché.
Insciö á i püri na chance, nia tl savëi, mo tl ester daverc a Chël Bel Dî.
Ai é bugn da se lascé orëi bun da Chël Bel Dî,
da reciöie so amur y da le dé reconescënc inant.
Por chësc ól ester deplü fidënza tla misericordia de Chël Bel Dî,
co miné da avëi la verité da nosta pert.

Vangele do Matî 11,25-30

Te chël tëmp à Gejù dit: I t’aprijëii, Pere, Signur dl cil y dla tera,
ćiodiche döt cant chësc ti aste ascognü ai sapiënć y ai scicà
y ti l’as revelè ai pici. Scê Pere, insciö t’àra plajü.
Döt m’é gnü surandè da mi Pere; degügn ne conësc le Fi, mâ le Pere,
y degügn ne conësc le Pere, mâ le Fi y chël, a chël che le Fi ti l’ô revelè.
Gnide düć da mè, os ch’i se cruziëis y ch’i ëis tröp da portè.
Iö ves darà palsa. Tolede mi ju sön os y imparede da mè;
deache iö sun bun y umil de cör; insciö ciafarëise tria por osta anima.
Deache mi ju ne drüca nia y mi pëis é lisier.

Gejú â de gragn problems cun i potënc
y scicá da laota. Ai ric ti êl massa pür
e,
ai scienziá massa scëmpl, ai devoc massa lëde.
Y porchël prëiel Idî:
I t’aprijëii, Pere,
Signur dl cil y dla tera,
ciodiche döt cant chësc
ti aste ascognü ai sapiën
c y ai scicá
y ti
al as revelé ai pici.
Ala jënt scëmpla che ne con
esciô nia
y che n'
ê nia buna da osservé les 613 regoles
dla lege di iüdes, ó Gejú ti dé na poscibilité:
"Tolede mi ju sön os. Mi pëis é lisier.
"
Pro Gejú ne vára nia
de lege mo dl spirit, nia de regoles mo dl amur.
L'amur é n pëis lisier, saurí da se recordé mo nia tan da le pratiché.
Insciö á i püri na chance, nia tl savëi, mo tl ester daverc a Chël Bel Dî.
Ai é bugn da se lascé orëi bun da Chël Bel Dî,
da reciöie so amur y da le dé reconescënc inant.
Por chësc ól ester deplü fidënza tla misericordia de Chël Bel Dî,
co miné da avëi la verité da nosta pert.

Vangele do Matî 11, 25-30

I t’aprijëii, Pere, Signur dl cil y dla tera, ćiodiche döt cant chësc
ti aste ascognü ai sapiënć y ai scicà y ti l’as revelè ai pici.
Scê Pere, insciö t’àra plajü. Döt m’é gnü surandè da mi Pere;
degügn ne conësc le Fi, mâ le Pere, y degügn ne conësc le Pere, mâ le Fi
y chël, a chël che le Fi ti l’ô revelè.
Gnide düć da mè, os ch’i se cruziëis y
ch’i ëis tröp da portè. Iö ves darà palsa.
Tolede mi ju sön os y imparede da mè;
deache iö sun bun y umil de cör;
insciö ciafarëise tria por osta anima.
Deache mi ju ne drüca nia
y mi pëis é lisier.

Gejú nes incünda na noela de tria y de pesc. Al nes inviëia da imparé da d'ël:

Por pröm, la bunté y la sauridëza, valënzia paziënta cun se instësc y cun la jënt.
Chël che ó ciafé tria mëss ester saurí y lascé da se dessené cun se instës.

Sc'al combat döt dessenus cuntra ci che lê sö te ël y ti vëgn decuntra,
ne se sintiarál mai saurí. Sc'al ti ciara cun edli valënc a ci ch'al á y fej
y s'azeta coch'al é, röiel ala tria. 
Iinsciö sarál ince bun da ester bun y saurí cun i atri.

Por secundo, la umilté che azeta nosta natöra umana y i fossá de nosta anima.
Gejú é umil de cör y é gnü jö tles profondités dla tera. A döt ci ch'al á incunté

ti ál ciaré cun n cör plëgn de bunté.

Cun bunté y umilté vëgnon sura che le pëis de Gejú é lisier y so ju ne drüca nia.
Gejú dërza sö impede fracé jö, al scinca liberté y lisirëza impede opresciun
y depresciun, al incünda misericordia y nia sacrifizi.

Implü, Gejú nes pîta so ju. Le ju n'é nia ma val' che pësa sön les sciables,
mo al ê na massaria che ti gnô metüda ai bos ch'ai foss bugn da trá.
Le ju che Gejú nes pîta podess ester la oraziun sciöche massaria che nes condüj
sön so tru y che nes dëida porté y trá nosta ciaria y la fej lisiera.

Vangele do Jan 6,51-58

Sc’i ne mangëis nia la ćern dl Fi dl Om y ne boiëis nia so sanch,
ne n’ëise nia la vita te os. Chël che mangia mia ćern y bër mi sanch,
à la vita eterna, y iö le ressuscitarà l’ultimo dé.
Deache mia ćern é propi na spëisa, y mi sanch é propi na boanda.
Chël che mangia mia ćern y bër mi sanch, chël resta te mè y iö resti te ël.
Sciöche le Pere che vir m’à menè mè y sciöche iö viri tres le Pere,
insciö saral vignun, che mangiarà mè, che viarà tres mè.
Chësc é le pan che é gnü jö dal cil. Ara n'é nia,
sciöche cun le pan che i peri â mangé y é impò morć.
Chël indere che mangia de chësc pan,
viarà por dagnora.

Gejú vëgn, al ne tëgn nia les destanzes scrites dant,
al me pëia ite por me fá nü.
Sc'i odess pö ite, che pro vigni comuniun
sozedel val' de nü te mia vita.
Sc'i ciarass pö da ne m'ausé nia ala comuniun
y da ne m'un fá plü nia adinfora.
Sc'i vá a ciafé le pan y le vin trasformé tl corp y tl sanch
de Gejú, ói me dejausé da certi mi fai.
Le pan y le vin che vëgn mostré ca incö comporta risć y conseguënzes.
Sc'i devënti mostranza de chësc pan, sc'i devënti caresc de chësc vin,
sc'i mangi y bëri chësc pan y vin trasformá tl corp y sanch de Gejú,
spo pól ester ch'i me müdes y ch'i vais a chirí le Signur tres indô danü
Y l'apostul San Paul dij cinamai:
Os indere sëis le corp de Crist,
y vignun é n mëmber de chësc.
(Corinc 12,27)

Vangele do Jan 3,16-18

Idî ti à orü tan bun al monn,
ch’al à dè ca so Fi su,
por che vignun che crëi te ël,
ne vais nia ademal,
mo ais la vita eterna.
Deache Idî n’à nia menè so Fi tl monn,
por che ël iudichëies le monn,
mo che le monn vëgnes salvè tres ël.
Chël che crëi te ël,
ne vëgn nia iudiché;
chël che ne crëi nia é bele iudiché,
ćiodich’al n’à nia cherdü tl inom dl Fi su de Dî.

Al n'é nia ri da capí, ciodiche chësc toch fora dla Sacra Scritöra
vëgn incundé propi en chësta Domënia dlaTrinité.
Al incünda l'essënza de Chël Bel Dî trinitar, che é l'amur.
Bele sön la munt dl Sinai ti á Idî comuniché a Mosé chê che ël é pordërt:
Jahwe é n Dî misericordius y graziënt, paziënt, rich de bunté y fedelté.
Sce Chël Bel Dî é amur ne pól nia ester da su,
spo mëssel ester comunité, Pere, Fi y Spirit Sant.
Al se scinca deplëgn un al ater, le Pere al Fi, le Fi al Pere.
Y chësc amur danter Pere y Fi é le Spirit Sant.
Le vangele da incö incünda la Trinité cun referimënt ala crusc.
La crusc nes mostra tan y sciöche Idî nes á orü bun.
Al s'á umilié y arbassé cina jö apé de nosta meseria, stlujon ite düc te so amur.
Söla crusc sun tol Idî sura dla jënt te süa desperaziun y te so arbandonn plü sot.
Chi che ne crëi nia se stlüj fora dal amur de Dî che salva.
Cun l'odlada sön la crusc periunse che Chël Bel Dî nes dëides
da se daurí a so amur y ala fede te Gejú che nes scinca la vita eterna.

Vangele do Jan 20,19-23

La sëra dl pröm dé dl’edema,
canche i discepui â, dala tëma dan dai iüdes, sarè pro les portes,
él gnü Gejù, é jü amesa ëi ite y ti à dit: Pêsc a os!
Do chëstes parores ti àl mostrè sües mans y so costà.
Dailó se ralegrâ i discepui da odëi le Signur.
Gejù ti à ćiamò n iade dit: Pêsc a os!
Sciöche le Pere m’à menè mè, insciö ves mëni iö os.
Do ch’al à albü dit chësc, ti àl fladè ados y à dit: Recioiede le Spirit Sant!
A chi che os ti lascëis do i pićià, ti ési lascià do;
y a chi che os ne ti i lascëis nia do, ne ti ési nia lascià do.

Do San Jan toma i avenimënc de Pasca
y de Pasca de Ma adöm tl medemo dé.
Zënza Spirit Sant n'ess i discepui
nia albü le coraje da incundé le Ressorí.
Gejú ortiëia fora i discepui sciöche
ël é gnü ortié tl monn dal Pere.
Insciö nes recorda Pasca de Ma
che la noela de Pasca alda tl monn,
tambëgn te nosc pice monn da vigni dé co tl gran monn.
A Gejú ti stá döes cosses a cör : impröma la pesc y por secundo la pordenanza.
Dui iadi ti aoda Gejú a sü discepui la pesc:
pesc cun se instësc, cun Chël Bel Dî y inanter ëi.
Degöna pesc zënza reconziliaziun y degöna reconziliaziun zënza pordenanza.
Le pröm früt dl Spirit Sant é la pordenanza; a chësc ne ponsunse gnanca!
Podëi vire tla cosciënza y tla fidënza che Chël Bel Dî nes pordona,
y por conseguënza se pordené un al ater y a se instësc.
Insciö ciafa la noela dla vita nöia la forza da se deslarié fora
ince tl tëmp do chëstes döes gran festes.

Vangele do Matî, 28,16-20

Te chël tëmp
é i önesc discepui jüs tla Galilea sön chë munt che Gejù ti à dit.
Y canch’ai â odü Gejù, s’ài inslenè dan da d’ël. Mo n valgügn dubitâ.
Dailô ti é Gejù jü pormez y ti à dit:
A mé m’él dè döta la potesté tl cil y söla tera.
Porchël jide da düć i popui y fajede fora de döta la jënt mi discepui;
batiedi tl inom dl Pere y dl Fi y dl Spirit Sant,
y insignedi da osservè döt ći ch’i ves à dè sö.
Ćiarede:
Iö sun cun os, düć i dis ćina ala fin dl monn.

Deperpo che la Storia di Apostui nes mostra
sciöche Gejú Crist vá sö tla gloria dl Pere,
nes dij l'ultimo capitul dl Vangele do San Matî
coche le Ressorí é cun potënza divina
presënt te süa Dlijia.
L'impormetüda "Idî cun nos" nes vëgn dada
tl scomenciamënt de chësc vangele (1,23)
y ala fin stá indô l'assiguraziun:
"Iö sun cun os, düć i dis ćina ala fin dl monn."
La Galilea é da intëne sciöche raiun di pagans.
Le fat che Gejú ti aparësc dailó ai discepui é bele na indicaziun
che la Dlijia é destinada da se daurí a döt le monn.
Ai discepui ti vëgnel surandé le compit da incundé la buna noela indlunch.
Düc i popui dess deventé discepui de Gejú, y sü discepui devënton cun le bato.
Le bato é dër lié ala festa dl'Ascensiun dl Signur:
Chësc sacramënt tol por vigni porsona n toch dl cil jö söla tera.
Cun le bato ciafunse na merscia divina che nes dij:
Tö, che t'es batié, es dl cil y te jaras indô sö cuntra cil.

Vangele do Jan 14,15-21

Sc’i m’orëis bun, se tignarëise a mi comandamënć, y iö periarà le Pere,
y ël ves darà n’ater paraclet, che dess restè pro os por dagnora.
Al é le Spirit dla verité, che le monn ne po nia ciafè,
deache ël ne le vëiga nia y ne le conësc nia.
Os indere le conescëis,
ćiodich’al sta pro os y sarà te os.
I ne ves lasciarà nia indô sciöche òrfanns,
mo i vëgni indô da os.
Ma ćiamò püch tëmp,
y le monn ne me vëiga nia plü;
mo os m’odëis,
deach’i viri y inće os viarëis.
En chël dé conesciarëise:
Iö sun te mi Pere,
os sëis te mè, y iö sun te os.

Gejú nes dá le Spirit Sant, sc'i ti orun bun a Idî y se tignun a sü comandamënc.
Ti orëi bun a Idî ó dí: baié cun ël y le laldé, le rengrazié y le perié en comunité.
Se tigní ai comandamënc ó dí: ti orëi bun ince ai atri y a se instësc.
I m'ó bun sc'i m'azeti y me soporti, sc'i sun contënt cun ci ch'i sun y ci ch'i á.
Insciö sunsi ince bun da ti consintí val' ai atri y da m'alegré impara,
y da ti orëi bun al proscim y a Chël Bel Dî.
Te chi che é bugn da orëi bun él le Spirit Sant che pó operé, daidé y dé sostëgn.
Le Spirit Sant nes fej conësce la verité de Gejú: "Os sëis te me y iö sun te os"
Vignun á süa lerch tl cör de Gejú, a vignun él Gejú che ti ó bun.
Savon chësc junse zënza pora y plëgns de ligrëza fora por la vita.
"Iö sun te os." Sc'i sun cosciënc ch'i incuntun te vigni porsona Gejú,
spo ciarunse da ne ti fá nia de mal, da la incunté cun respet y simpatia.
I ne sun nia bugn da sciazé assá tan tröp che na porsona implida de Spirit Sant
pó ester de pesc y de benedisciun por se instëssa y por le monn.

Vangele do Jan 14,1-12

Te chël tëmp à Gejù dit a sü discepui:
Osc cör ne se lasces nia turbè.
Cherdede te Dî y cherdede te mè!
Tla ćiasa de mi Pere él tröpes abitaziuns.
Sc’ara ne foss nia insciö, ves essi dit dailò:
I va a ves arjigné ca n post?
Canch’i sarun jü y ves arà arjigné ca n post,
vëgni indô, y i ves condüji da mè,
por ch’i sëise inće os, olache iö sun.
Y olache iö va – chël tru conescëise pö.
Tomesc ti à dit:
Signur, i ne savun nia olache te vas.
Cô désson pa spo conësce le tru?
Gejù ti à dit: Iö sun le tru y la verité y la vita;
degügn ne röia dal Pere ater co tres mè.
Canch’i m’arëis conesciü, conesciarëise inće mi Pere.

I discepui ne scuta nia y ne s'acontentëia nia da ponsé: Ara sará pa bëgn insciö.
Ai damana impó y ti fej varëi le dërt a düc chi che alda chësc vangele
da ne s'archité nia te süa fede, mo da jí a funz y da damané inant.
Deache le tru da jí dal Pere n'é nia dagnora rodunt y valí;
gonot s'inrabëscion y an n'á plü degöna vöia da chirí le tru da jí inant.
"Móstresse le Pere" prëia Tomesc che é un de chi che n'é nia propi amesa
la dlijia da ciasa y che se stënta ince ciamó do Pasca da cianté "Alleluia".
Tomesc y ince Filipus á ciafé da Gejú respostes ch'ai ará pormó capí plü tert.
Mo Gejú â tut sües domandes söl sciode.
Chësc me dá l'ardimënt ince a me da ne resté nia ström,
mo da foré plü sot te mia fede y da damané do, tres indô.
(Image)

Vangele do Jan 10,1-10

Gejù ti à dit inant: Amen, i ves diji:
Iö sun l’üsc da i jì pormez ales bisces.
Düć chi che é gnüs dan mè ê leri y lotri;
mo les bisces ne i à nia ascutè sö.
Iö sun l’üsc; chël che passa da mè ite gnarà salvè;
al jarà ite y fora y ciafarà pastöra.
Le lere vëgn a d’arobè, a copè y a desfà;
iö sun gnü, por che ares ais la vita
y che ares l’ais en abondanza.

Gejú dij: Iö sun l'üsc;
chël che passa da me ite gnará salvé.
Porchël se damanon:
Ci él pa daite da üsc?
Y da che vëgnon pa salvá?
Daite da üsc él chi che ti ó bun a Gejú,
chi che se lascia sön ël
y che ti mët averda a sües parores.
Daite da üsc n'él nia chi che s'la fej avarëi,
mo chi che tol a cör les beatitus:
Beac i saurisc!
Daite da üsc, tl cialt dla stala, él les bisces,
chi che ne se tëm nia
da ester saurisc, sciöche les bisces.
Daite da üsc él i salvá, al é chi che se tëgn ales leges
y ales regoles dl monn,
mo che sá ch'al é ciamó val' deplü
co ma les leges y les regoles dl monn,
ai conësc la forza y la potënza dl amur.
Ai n'adora degöna regnanza che guerna la jënt
y ai ne se lascia nia sö decuntra.

Vangele do Jan 20,19-39

Do ch'ai n'â pié döta la nöt nia ti à Gejú dit:
Sciurede fora la rëi dala pert
dërta dla barca, y i abinarëis val’.
Ai à sciuré fora la rëi y n’ê nia plü bugn
de la trà indô ite, tan plëna de pësc êra.
Dailò ti à le discepul, a chël che
Gejù ti orô bun, dit a Pire: Al é le Signur!..
Gejù à dit: Gnide ca y mangede!
Degügn di discepui ne s’infidâ da
le damanè: Chê este pa?
Deach’ai savô ch’al ê le Signur.
Gejù é gnü pormez,
à tut le pan y ti l’à dè
y insciö inće le pësc.
Chësc ê bele le terzo iade,
che Gejù s’à manifestè ai discepui,
do ch’al ê ressorì dai morć.

Gejú incunta i discepui do na nöt lungia de delujiuns. „Ne n'ëise nia?‟ „Nou!‟
I un porvé döta nöt y i n'un pié gnanca n pësc. Chësc conesciunse ince nos:
barches ötes, mans ötes, le ce öt, dlijies ötes, manifestaziuns desdites.
Gejú n'á degun strinët da implí les barches,
mo al ortiëia fora sü discepui ciamó n iade, ai dess ciamó n iade lové sö y pié ia,
abiné adöm les forzes y porvé a n'atra manira. - Sëgn vëgn la barca plëna.
Spo ti ofrëscel n past da festa, en comunité, cun la ligrëza de Pasca.
Pasca ne para nia demez dötes les fadies, ne garantësc nia suzes y fortüna,
mo ara nes assigurëia ch'al n'é un che conësc nostes bries,
che descëda nostes forzes y che premiëia inultima.
Pasca é la doman do la nöt che ne se rovâ nia,
le past da festa do ch'an â patí la fan,
le ressorí da mort pro i vis.
(Ch. Br.)

Vangele do Jan 20,19-39

La sëra dl pröm dé dl’edema,
canche i discepui â dala tëma
dan dai iüdes sarè pro les portes,
él gnü Gejù, é jü amesa ëi ite
y ti à dit: Pêsc a os!
Do chëstes parores ti àl mostrè
sües mans y so costà.
Dailó se ralegrâ i discepui
da odëi le Signur.
Gejù ti à ćiamò n iade dit:
Pêsc a os!
Sciöche le Pere m’à menè mè,
insciö ves mëni iö os.
Do ch’al à albü dit chësc,
ti àl fladè ados y ti à dit:
Recioiéde le Spirit Sant!

Tl vangele do San Jan sozed Pasca y Pasca de Ma le medemo dé.
Le dé de süa ressoreziun da sëra él Gejú che scinca ca le Spirit Sant.
Le Spirit che fej la orenté de Dî, le Spirit che cheriëia pesc tla tëma di discepui,
che é ingromá adöm ia do portes sarades pro.
Por le Ressorí n'é mürs y portes stlütes degun impedimënt,
so Spirit é chiló olach'i n'un debojëgn.
Mo ince la tëma ne se lascia nia saré defora,
ara é tl medemo post olach'al dess ester nosta pesc: te nos daite.
Gejú vëgn danter sü discepui y al ti aoda: La pesc sides cun os.
Da Gejú podunse ciafé la pesc.
Dal momënt ch'i confidun te Chël Bel Dî n'á la tëma nia plü la forza da denant.
Confidede tla pesc che vëgn da Chël Bel Dî y la tëma pordará süa potënza!

Vangele do Jan 20,1-18

Gejù ti à dit: Maria! Dailò s’àra ôt pormez a d’ël
y à dit por ebraich:
Rabbùni, che ô dì: Maester.
Gejù ti à dit: No me tignì frëm;
deach’i ne sun nia ciamò jü sö dal Pere.
Mo va da mi fredesc y dìi:

Iö va da mi Pere y da osc Pere,
da mi Dî y da osc Dî.
Maria da Màgdala é jüda a ti
anunzié ai discepui: "I à odü le Signur",
y ch’al ti à dit a d’ëra chësc y chël.

Maria Magdalena â bele daimpröma insö capí Gejú
y süa misciun deplü co i discepui y i apostui.
Tres indô messâ Gejú i amoní y i instradé tl dër vers
y inultima canch'ara jô a chëres l'ái tralascé y s'un é sciampá.
Maria da Magdala stá y romagn pro Gejú.
En Pasca dadoman éra la pröma che vá fora dal sepolcher y la pröma che incunta le Ressorí.

L'incuntada de Maria Magdalena cun Gejú é bëgn un di plü bi momënc
che le Testamënt Nü nes cunta.
La pera sburlada demez, la fossa öta,
dui agnui che ti baia ados y spo damanera l'ortulan do Gejú.
 
Dailó l'atoca na usc "Maria" che ti vá a cör.
"Rabbuni" respognera "Mi cer maester", na resposta dal cör.
Na ligrëza fora de mosöra mëss l'avëi implida.
Plüra se müda te ligrëza pascala.
L'incuntada se röia cun la misciun: "Vá y diji a mi fredesc ...!"
Maria ti incünda ai discepui la noela de Pasca,
che le Signur vir y ch'al ti é aparí.
Insciö devëntera l'anunziadëssa dla vita nöia,
la pröma testemona de Pasca, vangelista y apostola di apostui.
Gejú nes chërda ince nos por inom.
Al nes conësc y nes ó bun.
Gejú nes vëgn ince a nos adincuntra te süa parora y te so sacramënt.
Al á na misciun ince por nos y ó ch'i sunse stromënc de süa pesc y de süa beatitú,
testemoni dla fede y anunziadus/ësses de so amur.

Vangele do Matî 11.1-45

Ai à condüt la müscia cun le polorin, à metü sü guanć sön chisc
y spo s’àl sentè lassura. Tröpa jënt destenô sü guanć ia por strada,
d’atri taiâ jö rames dai lëgns y les sternô ia por tru.
La jënt, che jô danfora y che ti gnô do, scraiâ:
Osanna al Fi de Davìde!
Benedì sides ël,
che vëgn tl inom dl Signur.
Osanna tl plü alt dl cil!
Canch’al ê jü ite te Ierùsalem,
s’à döta la cité emozioné
y an damanâ: Chê é pa chësc?
La jënt dijô: Chësc é le profet,
Gejù da Nàzaret tla Galilea.

Tla meja êl saurí da ti iubilé adincuntra al re di iüdes, dailó ne rovân te degönes bries.
Porchël ê i iubilanc ince atira sparis canche la plata s'â ot: Le re pié y i apostui sprigorá
 
indalater. Dan dai farisés y dan dal gran consëi ne s'infidâ plü degügn da se lascé sö;
dailó l'essi defata paiada cun la vita.

Iö sá tan ch'i viri a cost dl terzo monn y ch'ara ne vá nia insciö inant,
mo canch'ara se trata da renunzié a mi vantaji y mi bëgnester, dailó me lasci sö.
I sá ch'i ne sun degun sant, mo guai sc'i mëssi dé pro mi piciá,
dailó sunsi te n iade n dër chestian y n'á nia bria da jí a me confessé.
Tl "Miserere" cianti: Láeme nët da mia colpa - mo no me bagné!"

Sté ite por n re? Ion, mo ma sc'al ne me costa nia. Me dé da fá por la iustizia?
Ion, mo ma sc'i ne vëgni nia a paié lassura. N stat sozial cun düc i sorvisc? Ion,
mo ma sce i atri paia. Perié do redenziun y salvëza dal mal?
Ion, mo prëitambel zënza mi sacrifizi.

Stun ma n pü' a ti ciaré a Gejú dan da nos söla crusc,
al s'á lascé costé val' da ester conseguënt te so amur por la jënt cina ala fin.
I stun ma a ti ciaré n pez. - Y nos? Tan sunse pa nos arjigná da dé ca?

Vangele do Jan 11.1-45

Marta ti à dit a Gejù:
Signur, sce te fosses stè chilò, ne foss mi fre nia mort.
Mo inće śëgn sai: Döt, do ći che te prëies Idî, él ël che te darà.
Gejù ti à dit: To fre ressoriarà.
Marta ti à dit: I sa ch’al ressoriarà dala ressoreziun l’ultimo dé.
Gejù ti à respognü: Iö sun la ressoreziun y la vita.
Chël che crëi te mè viarà, inće sc’al mör,
y vignun che vir y crëi te mè, ne moriarà mai. Crëieste tö chësc?
Marta ti à respognü: Scê, Signur,
i crëii che tö es le Messia, le Fi de Dî,
che dess gnì te chësc monn......

Do nosta esperiënza é la mort la fin.
Y dedô n'él plü nia da nen fá.
Mo por Idî n'él degöna fin;
Chësc nes á assiguré Gejú.
Mo chël messunse ince tó por realté:
Gejú ne ti sparagna a Lazarus nia la mort.
Gejú ne ti vá nia ala mort fora de tru.
Al ne impedësc nia le dübe y la malsigurté,
les soferënzes y le dolur tla vita dla jënt.
Insciö ne l'á gnanca Idî, so Pere, stravardé dala pasciun y dala mort söla crusc.
Mo al l'á ressuscité. Gnanca nos ne podun speré da di sciampé ala mort.
Mo ciaran sön Gejú, cherdunse che dolur y mort ne sará nia la fin,
che ala fin jarára fora bun y che la vita la davagnará.

Dî viënt, te ne i as nia sparagné ala vita la mort, mo te i as tut ala mort la forza.
T'as ressuscité Gejú dala mort y de implësces düc chi che crëi te ël cun to Spirit Sant,
che cheriëia vita. Tólesse la tëma y renforza te nos chësta fidënza,
ince sce nosc tru passa fora por soferënza y scurité. Amen.

Vangele do Jan 9.1-41

Jon por tru, â Gejù odü n ël che ê verc da so nadè insö.
Dailò l’à sü discepui damanè: Rabbi, chê à pa fat pićé? Ël instës?
O à sü geniturs fat pićé, ch’al é nasciü verc? Gejù à respognü: No sü geniturs,
no ël, mo l’opra de Dî dess gnì manifestada pro d’ël......
Do che Gejù â albü dit chësc, àl spodé ia por tera;
spo àl fat cun la spöda na pâsta, ti l’à sferiada al verc söi edli
y ti à dit: Va y làete tl lêch de Scìloa; L’ël é jü y s’à lavè.
Y canch’al ê indô gnü, odôl.......
I farisés che ê gnüs alsavëi l'â piada sö cun le verc,
ciodí ch'ai n'orô nia crëie che Gejú l'â varí.
Y ai l’à sciuré fora. Gejù â aldì, ch’ai l’â sciuré fora,
y canch’al l’â incuntè, ti àl dit: Crëieste tl Fi dl Om?
L’ël à respognü: Chê é pa chël, Signur? Dìmal, por ch’i crëies te ël.
Gejù ti à dit: Te le vëighes dan da tè;
chël che baia cun tè, chël él.
Y al à dit: I crëii, Signur!
Y al s’à petè jö dan da d’ël.

A Gejú ne ti interessëia nia la discusciun
che é stada. Al ti ciara a chël ël che é sté verc
sc'al é bun da odëi y da crëie.
Ince chël ël capësc sëgn che Gejú n'é nia ma
un che fej mirachi, mo che "al é n profet".
sciöche al ti á respognü ai farisés.
De un n vers se tratera dl odëi fisicamënter
y concretamënter cun i edli.
Do chësc podunse perié.
Dl ater vers se tratera da odëi cun le cör te na manira plü sota y lominosa,
sciöche Idî vëiga les cosses.Y ince do chël orunse perié.

Vangele do Jan 4,5-42

Gejù ê stanch dal iade y s’â sentè jö pro brënta.
Tratan êl gnü na ëra samaritana a ćiarié fora ega. Gejù ti à dit: Dame da bëre!....
La ëra samaritana ti à dit a Gejù: Cô poste pa tö sciöche iüda perié mè,
na samaritana, do ega? I iüdes ne n’à pö degöna conferta cun i samaritans.
Gejù ti à respognü: Sce te savesses, te ćî ch’al sta la scincunda de Dî,

y chê ch’al é chël che te dij: Dame da bëre!, spo l’ésseste tö perié,
y al t’ess dè ega via. Ara ti à dit: Signur, te n’as degöna massaria y le poz é sot;
da olâ aste pa spo l’ega via?
Este pa tö maiù co nosc pere Iàcob,

che nes à dè chësc poz y che à instës
boiü d’infora, sciöche inće sü fis
y sü pastorëc? Gejù ti à respognü:
Chël che bër de chëst’ega, ciafarà
indô sëi; mo chël che boiarà de chë
ega che iö ti darà, n’arà mai plü sëi;
deplü, l’ega che iö ti darà deventarà te ël
na fontana d’ega che sprinza por la vita eterna.

Gejú ne passa nia ma insciö, baia cun la jënt y döt é tler.
Tan scëmpla n'éra nia! Chiló ól ester val' deplü: le dejir do ci che é etern, do ci che é suranatural.
Al ne basta nia da resté sciöch'i sun y miné da capí Gejú.
I messun se daurí deplëgn, ester sciöche na brënta öta y perié:

Implësceme, Signur.
Dan nos ne stá nia ma chichessî, mo le Messia, tla scempelté de n viandant.
Chësc ne capëscion nia ma insciö saurí. Chësc capëscion ma sc'i viun nosta vita
y portun nosta crusc cun umilté:
Mëneme to Spirit Sant, Signur.

Vangele do Matî 17,1-9

Gejú é gnü trasfiguré dan sü edli; so müs lominâ sciöche sorëdl
y sü guanć é gnüs blanć adorbënć sciöche la nëi .....
Fora de n nio lominus che i à curì cun süa ambria â scraié na usc:
Chësc é mi Fi bunorü, te chël ch’i à ciafè plajëi; ascutédele!
Canche i discepui â aldì chësc,
ài ciafè na gran tëma
y s’à petè col müs ia por tera.
Dailò ti é Gejù jü pormez,
i à pié ite y ti à dit:
Lovede sö y ne ede nia tëma!......
Y al i â comané:
Ne stede a ti cuntè a degügn
ći ch’i ëis odü ćina che le Fi dl Om
ne n’é ressorì dai morć.

Al vëgn dé fora miliarg de euro al ann y miliuns al de por le reclam.
Y l'afar da adurbé la jënt funzionëia bun. Al vëgn impormetü amizizia
y compagnia sc'i boiun na certa bira, aventöra y liberté da fumé chësta sort de zigarec,
ligrëza da jí cun chël auto deplü co cun n ater.
Por acontenté düc tü dejiers plü soc ái val' che te pos cumpré.
Y ai é bugn da te baié sö che te cuntes ince ciamó sües frases ötes inant.
Le funzionamënt de nosc ciorvel s'aüsa y se stüfa pa defata cun döt,
spo ól prësc ester indô val' d'ater che é miú, plü modern, plü perfet.

Ne stede a ves lascé adurbé, dij Gejú."
Ne stede a ti cunté a degügn ći ch’i ëis odü,
ćina che le Fi dl Om ne n’é ressorì dai morć."
Ponsede plü inant, ponsede les cosses a fin.
No se lascede ite sön cosses superfiziales y zënza dorada.
Ponsede al resultat, ponsede inzescü pian ia dala fin.
Y cuntede inant les cosses pormó canch'i les ëis inrescides y capides,
y ne iudichede nia atira. Y insciö ince tla fede.

Vangele do Matî 4,1-11

Spo ti él jü pormez le tentadù y ti à dit:
Sce t’es le Fi de Dî, spo comana ch’al vëgnes pan fora de chëstes peres.
Mo ël à respognü: Tla Scritöra vëgnel dit:
Le chestian ne vir nia mâ de pan, mo de vigni parora dala boćia de Dî.
Spo l’à le malan tut cun ël tla Cité Santa y l’à metü sö insom le tëmpl ...
Indô l’à le malan tut cun ël
y l’à condüt sön na munt dër alta;
al ti à mostrè i rëgns dl monn te süa
gloria y ti à dit: Döt chësc ôi te dè,
sce te te pëtes ia por tera y m’adorëies.
Sön chëra ti à Gejù dit:
Vàtun, sàtana!
Ćiodiche tla Scritöra stal:
Mâ le Signur, to Dî, desste adorè
y ël su desste sorvì.

Öna dles mies gran tentaziuns é chëra de dubité te Chël Bel Dî,
nia tan sc'al é bëgn, mo co ch'al é.
Al me vëgn da dubité te so amur, te so fistide por la jënt.
La gauja de mi dübi é bëgn da capí: I oress ester plü sigü de Chël Bel Dî.
O dit bel tler: I oress che Chël Bel Dî foss sciöche iö oress ch'al foss.
Chësta é mia gran tentaziun: La tentaziun da me mëte a so post.

Chël che ó fá pan fora dles peres dubitëia tl fistide y tl amur de Di por la jënt.
Gejú ne se lascia nia trá tla tentaziun y ne dubitëia nia te Chël Bel Dî.
Gejú, ince sc'al é Fi de Dî, ó ester porsona umana deplëgn
y insciö salvé chi che é tentá da ester sciöche Chël Bel Dî.

Defrunt al tentadú argomentëia Gejú cun la Parora de Dî.
A chëra poi ince iö me tigní y da chëra ciafé segurëza te mia fede.

Vangele do Matî 5,38-48

I ëis aldì ch’al é gnü dit: Edl por edl y dënt por dënt.
Iö indere ves diji: No stede a se mëte cuntra chël che ves fej de mal,
mo sce un te bat söla massëdla dërta, tëgni inće ia l’atra.
Y sce un ô te condüje dan signoria, por te tó la ćiamëja, spo lasci inće le mantel.

Y sce un ô te sforzè da jì mile vari impara, spo va dui mile impara.
Dài a chël che te prëia, y no desgorje chël che ô s’imprestè val’ da tè.
I ëis aldì ch’al é gnü dit:
Te desses ti orëi bun a to proscim
y ti avëi le sënn a to nemich.
Iö indere ves diji: Oredi bun a üsc nemisc,
y periede por chi che ves porseghitëia,
por ch’i deventëise fis de osc Pere tl cil;
deach’al lascia lovè sorëdl sura i ri y i bugn,
y al lascia plovëi sura i iüsć y i iniüsć.

Sc'i damanassun Gejú, sc'al é pordërt meso da vire do chisc comandamënc,
dijessel dessigü de scé, sciöch'al n'é ince sté tröc do da d'ël che á vit aladô.
Ara ne se trata nia da tó chëstes racomanaziuns parora por parora.
Plü important co les parores é le spirit che é laite.

Chësc ó dí: No te lascé rovëne dal sënn, da reaziuns incontrolades, dal profit.
Y sce te mësses te paré, spo párete a na moda fina che l'ater resta paf,
ch'al se fej demorvëia, ch'al ti passes la vöia da s'la fá avarëi o da strité.
Ara ne se trata nia: da bate decuntra, o de ciamëjes o de vari da jí impara.
Ara se trata dl spirit, te chël ch'i respogni, da rumpí ia le cërtl dl mal.

Sce Gejú baia insciö, spo baiel confidan te Dî, nosc Pere, che á ion la pesc.
Chi che chir la pesc - ince sc'ai se para y ne se lascia nia dramé adöm -
ciarará da s'astilé aladô ch'al pois nasce pesc dinfora y le mal s'archites.
(M.B.)

Vangele do Matî 5,17-37

Te chël tëmp à Gejù dit a sü discepui: Ne stede a ponsè,
ch’i sides gnü a tó jö la lege o i profeć.
I ne sun nia gnü a tó jö, mo a complì.
Amen, chël ves diji: Ćina che le cil y la tera ne passa nia ia,
ne passarà gnanca la mëndra lëtra dla lege,
denant ch’al ne sides döt complì.
Chël che tol jö inće mâ
un di plü pici comandamënć
y che insëgna la jënt aladô,
chël sarà le mënder tl rëgn dl cil.
Mo chël che i osservëia
y insëgna da i osservè,
chël sarà gran tl rëgn dl cil.
Porchël ves diji:
Sce osta iustizia n’é nia cotan maiù co chëra
di studià dles scritöres y di farisês,
ne rovarëise nia tl rëgn dl cil.

Incö esagerëia Gejú propi dassënn. Mo da ascuté sö döt le vangele
da incö s'intënon defata che Gejú ne n'ó nia mëte sö comandamënc nüs.
Sc'al dij te na manira radicala: "Al é damí che te tires fora l'edl,
co te lascé trá al mal", m'inviëiel dantadöt da ponsé do:

Co éra pa cun mia minunga, cun mi pinsiers y cun mies intenziuns?
Al ne basta nia da osservé i comandamënc ala lëtra,
sc'al n'é nia iadedô l'amur a Chël Bel Dî y le dejier da l'incunté tla mëssa dla domënia,
l'amur y la reconescënza por le pere y la uma,
l'amur y le dër fistide por i mituns che ó la compagnia di geniturs
l'amur, le respet y la sinzirité defrunt al om, ala fomena o al partner,
l'amur y la orenté da se reconzilié y da chirí la pesc.
Y chël che ti ó bun ai comandamënc intenüs indortöra ti ó ince bun a Idî.

Vangele do Matî 5,13-16

Os sëis le sè dla tera. Sce le sè perd süa saù, cô pon pa indô le fà sarè?
Al ne vel plü nia; al vëgn sciuré demez y pestè sot dala jënt.
Os sëis la löm dl monn.
Na cité, che é sön na munt,

ne sciafia nia da restè ascognüda.
An n’impëia gnanca na löm
y mët na sëdla surajö,
mo an la mët sön n ćiandelier,
spo ti lomìnera a düć te ćiasa.
Insciö dess osta löm lominé

dan dala jënt, ch’ai vëighes ostes bones

opres y laldes osc Pere tl cil.

Chëstes parores de Gejú é propi tutes dal cör dl vangele do San Matî y
spliga dër en cört ci ch'al ó dí: se lié a Chël Bel Dî y vire aladô.
Le vangele baia dl se dla tera y dla löm dl monn,
nia de cosses dër altes che n'é nia da arjunje, mo che á da fá cun nos.
I sun nos chi, a chi che Gejú ti baia ados, y chi, ch'al mina.

Os sëis ....! Nos püres creatöres dessun ester "se y löm", saú y orientamënt.
Nos püri cosci, ch'i ne savun gonot nia olá ia y ciumpedun tl scür,
nos, ch'i ne savun nia da ti dé saú, significat, vöia y ligrëza al vire dla jënt,
sc'i fossun pö bugn da crëie a ci che Gejú dij ch'i dessun ester y ch'i sun,

y chësc bele sëgn te nosta vita sön chësc monn:
se dla tera y löm dl monn!
L'americana Marianne Williamsons dij insciö:
"I sun chiló por mostré nosta löm.
Le monn n'á nia dainciará sce te te fejes pice.
Se fá pici ne dá degun lominus.
I sun nasciüs por fá odëi la gloria de Dî che é te nos.
Ara n'é nia ma te valgügn de nos, ara é te vignun de nos."

Sc'i fossun madër instësc bugn da le crëie!

Vangele do Lüca 2,22-40

Por i geniturs de Gejù êl gnü le dé dla purificaziun scrita dant dala lege.
Ai à condüt le möt a Ierùsalem, por le dediché al Signur, sciöch'al stá scrit:
Vigni möt prömnasciü dess gnì dediché al Signur....
Simeon, n ël iüst y devot che aspetâ la salvëza de Israel,
â tut le möt te sü brac
y à laldè Idî cun les parores:
Śëgn lascia, oh Signur,
jì to fant en pêsc, sciöche t’as dit.
Deache mi edli à odü la salvëza ....
Ana che stô demeztrù tl tëmpl
y sorvî Idî dé y nöt jinan y perian,
s'â fat pormez, laldâ Idî, y ti cuntâ
dl möt a düć chi che aspetâ la salvëza.

La benedisciun dles ciandëres y la prozesciun te dlijia - 40 dis do Nadé -
nes recorda che Gejú é la löm dl monn.
Y spo baia le vangele de döes porsones, de Símeon y de Ana,
che s'á orienté y conzentré deplëgn sön Chël Bel Dî.
Insciö dedichëia la Dlijia chësc Dé ala Vita Consacrada.
I ponsun a döta chë jënt, proi, conventuai y monies, che s'á dediché deplëgn tl tëmp passé y che se dedichëia ince incö al sorvisc de Dî por le rëgn dl cil.
Sciöche Simeon y Ana ói ince iö aspeté, confidan tl'impormetüda de Dî, aspeté tla fede, tla oraziun y tl sorvisc al proscim,
aspeté y ne perde nia la fidënza y la speranza,
aspeté restan atënt y davert a ci che á da gní.
Forsc s'â Simeon y Ana imaginé l'avënt dl Messia y la salvëza atramënter,
mo ai ê stá bugn da se delibré da sües imaginaziuns
y da se fá lëdi por incunté le Signur.

Vangele do Matî 4,12-23

Da dailò inant à Gejù metü man da incundé:
Convertìsse! Deache le rëgn dl cil é daimprò.
Tratan che Gejù passâ dlungia le lêch de Galilea,
àl odü dui fredesc, Scimun, nominé Pire, y so fre Andrè,
ai ê dër tl sciuré fora la rëi te lêch, ćiodich’ai ê pesciadus.
Y al ti à dit: Gnide do a mé! I fajarà fora de os pesciadus de jënt.
Atira ài lascè dailò sües rëis y ti é jüs do.

Da jì inant àl odü dui d’atri fredesc, Iaco, le fi de Zebedèus, y so fre Jan;
ai ê cun so pere Zebedèus te barca
y arjignâ ca sües rëis.
Al i à cherdè, y atira ài lascè la barca y so pere y ti é jüs do a Gejù.

Gejú surantol les parores de Jan Batista: "Mudede ci ch'i ëis imënt y osta vita."
I pröms che l'á fat vëgn nominá chiló por inom. Gejú se chir compagns,
porsones arjignades da sté ite por le rëgn de Dî.
Ai ne s'imaginëia nia ciamó tan ri ch'al sará, mo ai é plëgns de speranza.
Mo speranza te ci pa?
Chël che ascuta Gejú y müda sües intenziuns y süa vita le fej cun speranza.
Cun la speranza nia ma te n'atra vita, mo te deplü vita,
te vita en abondanza, che n'é nia da ciafé zënza Gejú.
Insciö sarára stada pro i pröms apostui,
y insciö éra ince pro düc i discepui y les discepoles che ti vá do a Gejú.
Al é chës porsones che l'ascuta y che ti vá do,
che ne s'acontentëia nia ma cun la tera,
che ó odëi le cil davert amesa süa vita.
A chi che se mët al sorvisc dla jënt tl inom de Gejú, se deura n cil lisier sura ëi.

Vangele do Jan 1,29-34

Jan Batista â odü le Signur che ti gnô pormez
y al à dit: Ćiarede, l’Agnel de Dî, che tol demez le pićé dl monn.
Ël é chël, de chël ch’i à dit: Do da mè vëgnel n ël che m’é danfora,
deach’al ê dan da mè. Inće iö ne le conesciô nia;
mo i sun gnü y i batiëii cun ega, por ti al fà conësce a Ìsrael.
Y Jan à testemonié:
I à odü le Spirit gnon jö dal cil
sciöche na colomba y ston sön ël.
Inće iö ne le conesciô nia; mo ël,
che m’à menè a batié cun ega, m’à dit:
Sön chël che t’odaras gnon jö le Spirit
y sön chël ch’al sta,
chël él che batiëia cun Spirit Sant.

Les parores che Jan Batista á dit mostran sön Gejú é rovades tla mëssa.
Al é les parores "Agnel de Dî ...", che le prou dij dan la comuniun.
Gonot é chëstes les parores ch'i aldi le plü ion:
"Agnel de Dî, che te toles demez i piciá dl monn, ais pieté de nos."

Ares me dij ch'i pó ester sciöch'i sun: cun le pëis de düc mi piciá,
zënza messëi desperé. Deache Gejú á tut sön ël mia colpa.
Le significat dl "Agnel de Dî" ne vëgn incö bëgn da tröc nia plü capí,
porchël él important da le tlarí:
Gejú á tut sön ël mia colpa y l'á paiada cera.
Le prisc ch'al á paié é sté süa vita; tan tröp t'invalô la jënt.
Jan Batista n'á nia presenté Gejú sciöche n gran pordicadú
o un che varî y fajô mirachi, mo: Ciarede, chësc é l'Agnel de Dî.
Chësc ê por ël important y ince por me.

Vangele do Matî 3,13-17

Gejù ê gnü dala Galilea pormez al Iórdann, da Jan, a se lascè batié da d’ël.
Mo Jan se parâ y ti à dit: Iö messess gnì batié da tè, y tö vëgnes da mè?
Gejù ti à respognü: Lascia ch’al sozedes,
deach’al alda ch’i adempliunse insciö

deplëgn la iustizia de Dî.
Dailò à Jan zedü.
Gejù ê apëna batié y gnü fora d’ega,
ch’al s’à daurì le cil,
y al odô le Spirit de Dî sciöche
na colomba gnon jö sön ël.
Y na usc dal cil à dit:
Chësc é mi Fi bunorü,
te chël ch’i à ciafè plajëi.

Le pröm miraco sozed bele dan le bato de Gejú:
Gejú s'arcuncia ite danter la jënt che vá da Jan Batista tl Iordan
a ciafé le bato de penitënza y de converjiun.
Sce Gejú, che ê inozënt, se mët a per y azeta la jënt che ê de colpa,
 
spo podunse ince nos s'azeté cun nostes colpes.
Sc'i s'azetun sciöche piciadus sunse en buna compagnia.

Ala domanda, chê che ël s'aratâ da ester,
ti â papa Francësch respognü ai jornalisć:
"I sun n piciadú, a chël che le Signur ti á ciaré."
Al é na resposta demorvëia che pó valëi por düc nos cristians:
Piciadus, a chi che Chël Bel Dî ti ciara.
Al nes ciara, sciöch'al ti á ciaré a Gejú pro so bato:
"Tö es mi fi bunorü."

Vangele do Jan 2,13-15,19-23

Tl pröm êl la Parora,
y la Parora ê pro Idî,
y la Parora ê Idî.
Tl pröm êra pro Idî.
Döt é deventè tres la Parora,
y zënza la Parora ne n’él deventè
nia de ći che é deventè.

Te ëra êl la vita,
y la vita ê la löm dla jënt.
Y la löm lomina tla scurité,
y la scurité ne l’à nia tuta sö.

Al vëgn dit "I ëis baié assá ia y ca, sëgn lascede ma baié i fac!"
sciöche por dí, che les parores ne n'á pa insciö degöna faziun.
Deperpo á pa les parores na faziun dër reala.
Sc'i ti diji a zacai

"Al me sá bel che t'es!" o sc'i ti diji: "Vátun dal moch, i ne t'ó nia plü odëi!",
á chëstes parores conseguënzes:
ares pó ester de benedisciun o de maledisciun.
Amur y sënn pëia ia da nostes parores.

Sc'i sun groi te nosc baié, spo n'é descordia, strit y vera nia dalunc.
 
"Tö es bunorü/da, tö es de valur."
Sc'i orun tigní de bunes festes da Nadé,
messunse ti mëte averda a nostes parores;
impede gní agressifs, dí parores de pesc y de respet.
Ares menará y portará früc, de bugn früc.

Vangele do Matî 2,13-15,19-23

Canche i studià dles stëres s’un ê indö jüs,
ti él comparì a Ujöp tl som
n agno dl Signur y à dit:
Lê sö, tol le möt y süa uma
y sciampa tl Egit; romagn dailò
ćina ch’i ne comani val’ d’ater;
deache Eròdes chiriarà le möt por le copè.
Sön chëra é Ujöp lovè sö de nöt
y s’un é sciampè cun le möt y süa uma tl Egit.

I egizians ne n'á nia ortié derevers
la Santa Familia, deach'ara ess podü ester
de prigo por la segurëza publica
o deach'al se tratâ de foresć.
Ai á lascé passé ite te so teritore chë familia zënza savëi che ch'ai ê,
y insciö ti ái salvé la vita a Gejú.
Insciö ái porté pro che la storia de Chël Bel Dî cun nos jënt
ess na buna fin.

I odun che chësta storia mët man cun na sciampada y migraziun.
Ince nos ne savun nia chê ch'i un tut sö ti ultimi agn te nosc teritore.
I sun tentá da odëi plütosc les cosses che nes fej pora.
Chê de nos conësc pa les porsones che s'ascogn ti migranc?
Chê conësc pa le destin, la storia, les gaujes che á condüt i migranc da nos?
Chê sá pa ci agnui che ti é aparis y i á aconsié da gní da nos.
Forsc podessun ince nos tó en conscidraziun la poscibilité
ch'al é Chël Bel Dî instës che ó nes gní adincuntra y nes incunté
tla pel de n migrant che é passé fora por le desert y é gnü sura le mer ca.

Vangele do Jan 1,1-18

Tl pröm êl la Parora, y la Parora ê pro Idî,
y la Parora ê Idî. Tl pröm êra pro Idî.
Döt é deventè tres la Parora,
y zënza la Parora ne n’él deventè nia
de ći che é deventè. Te ëra êl la vita,
y la vita ê la löm dla jënt.

Chël me dejidrëii tres danü, che la Parora
vëgnes cern, ch'ara vëgnes via y vëgnes a sté
danter nos. Chësc me dejidrëii pro la mëssa, da Nadé y vigni domënia.
Chësc me descidrëii tla oraziun. Chësc me dejidrëii tla vita
de familia, tla vijinanza, tl post de laur, tla comunité, tl monn.
La Parora gnüda cern é na scincunda de Dî; i sciafiun ma da ti respogne
porvan da deventé instësc porsones sciöche ël: don inant süa löm,
se daurin ala jënt incër nos ia y deventan comunité di fis de Dî
mostran sön so amur cun l'amur che nos viun. (M.T.)

Vangele do Matî 1,18-24

Ujöp, so om, che ê iüst y che n’orô
nia la descredité, s’â tut dant de se
despartì adascusc da d’ëra.
Ćiamò tratan ch’al ponsâ sura,
ti él comparì n agno dl Signur y à dit:
Ujöp, fi de Davìde, no te temëi
da tó pro tè Maria por fomena.

Agno de Dî, ví
a m'ilominé te
mies domandes
do le ciodí,
dáme coraje
da jí por le tru de mia vita
sciöche Idî l'á orü por me.

Vangele do Matî 11,2-11

Te chël tëmp â Jan aldì te porjun dles opres
de Crist. Sön chëra àl ortié sü discepui da
d’ël y ti à dit de le damanè: Este tö chël
che dess gnì, o messunse aspetè n ater?
Gejù ti à respognü:
Jide y cuntedi a Jan ći ch’i aldis y odëis:
I verc vëiga indô, i paralisà va, i levrusc
vëgn nëć, i surć alda; i morć ressorësc,
y ai püri ti vëgnel incundé le vagnele.
Beât chël che ne se scandalisëia nia de mè.

Tröc de gragn credënc y de gran credëntes á albü te süa vita momënc olach'ai
dubitâ y se sintî malsigüsc, sciöche p.ej.: Mosé, Pire, Maria y ince Jan Batista.
Chësc n'é nia de mal. Forsc n'é chi, che ne dubitëia nia, mai jüs dër a funz.
Da Jan Batista, le gran pordicadú tl desert, che mët man da dubité te porjun,
podunse imparé co ch'i dessun la tó canch'i tomun tles ciafes dl dübe y dla malsegurëza.

Por pröm: Jan Batista ne vá nia da jënt a s'la baudié coche Chël Bel Dî pó lascé
sozede val' de te, nou, al vá da Gejú instës cun süa domanda: "Este tö chël...?"
Y deach'al é saré ia y ne sciafia nia da jí instës, ortiëiel sü discepui a damané.
Y al ne ciafa nia na resposta tlera: Scé o no, mo na resposta che ti dá da ponsé.
Por secundo: I discepui vëgn da Jan a ti cunté ci che Gejú ti á dit y ci ch'ai á odü
y sintí. Ci che la Sacra Scritöra á incundé danfora devënta vëi te Gejú.
Y sc'i ponsun do a döt ci che Idî nes á bele fat de bëgn te nosta vita,
spo messunse dé pro: Chësc él sté Chël Bel Dî che á metü a jí insciö,
chiló él sté la man de Dî che á operé. - Y nosta fede se renforzará.
Y por terzo: Jan Batista mëss te porjun tó danü süa dezijiun por Gejú.
La forza y l'assiguraziun ciafel da Gejú instës:
"Beat chël che ne se scandalisëia nia de me."

 

Vangele do Matî 2,15-15.19-23

Te chël tëmp é l’agno Gàbriel
gnü menè da Idî te na cité tla Galilea dal inom Nàzaret da na viria;
ara ê impormetüda a n ël dla ćiasa de Davìde che â inom Ujöp,
y l’inom dla viria ê Maria.L’agno é jü ite da d’ëra y à dit:
Ave, tö plëna de grazia, le Signur é cun tè.
Ara s’à spordü da gnì baiada ados insciö
y ara ponsâ do, ći che chësc salüt dô significhé.
Ailò ti à l’agno dit: No te temëi, Maria;
deache t’as ciafè grazia pro Idî.
Te ciafaras y metaras al monn n möt:
a d’ël desste ti mëte inom Gejù.
Al sarà gran y gnarà nominé Fi dl Altiscim.
Dî, le Signur, ti darà le tronn de so pere Davìde.

Maria nes á vit dant trëi cosses fondamentales por na vita cristiana y implida:
ascuté, fá y indiché.

Impröma messunse imparé da Maria da ascuté,
ci che Chël Bel Dî á imënt cun vignun de nos:
ci compit ch'al ó me surandé, tan ch'al pretënn y ci ch'al s'aspeta da me.

Por secundo se tratera da ti jí dô ala cherdada de Dî
y da fá ci ch'i vëighi che é mi compit:
I sun düc cherdá da ester mans y pîsc, edli y orëdles, bocia y cör de Gejú.
Tla ciantia dl Magnificat odunse che Maria á n cör ince por i püri.
Chësc ghira da me coraje da dé testemonianza y da jí cuntra la comodité.

Por terzo nes insëgna Maria da orienté la jënt sön la noela de Gejú.
Nia tan cun les parores, mo plü co ater, tres mi comportamënt y mies opres,
dess la jënt rové pro Gejú y damané do ël.

Vangele do Matî 2,15-15.19-23

Spo apariarà le sëgn dl Fi dl Om sö al cil; spo baudiarà y fajarà pöde
düć i popui dla tera y ai odarà le Fi dl Om gnon sön i nii dl cil
cun gran potënza y gloria.....
Imparede dal confrunt cun le lëgn da fighi!
Pornanche sües rames vëgn sucoses y mët man da menè,
savëise che l’isté é daimprò. Avisa insciö desses capì,
canch’i odëis che döt cant chësc sozed, che la fin é danman.
Stede muntri!
Deache i ne savëis nia,
ći dé che osc Signur vëgn.
Sce le patrun de ćiasa savess
da ći ora de nöt ch’al vëgn le lere,
stéssel munter y ne lasciass nia sozede
ch’al vëgnes rot ite te süa ćiasa.
Porchël stede inće os arjignà!

Al scomëncia indô le "tëmp chît" che é tan stressé co degun ater tëmp dl ann.
Decoré, cumpré scincundes, cënes, marciá, ponsé al menü dla festa,
döt é orienté söl gran dé de Nadé, che dess ester bel, da festa y da se sté saurí.
Mo chël gran dé podess gní döt atramënter,
dailó podessel ester che la decoraziun ne foss nia plü importanta,
y gnanca les scincundes ch'i un arjigné ca,
mo ci ch'i un fat por i püri y i desmentiá ia.
Dailó ne jarunse gnanca plü a dlijia, mo i gnarun tuc ite tl rëgn de Dî.
É chësta na buna noela de ligrëza? Ara podess l'ester.
Deache ara nes destol dal stres dan Nadé, ciodiche döt chësc n'é nia important.
Chël Bel Dî vëgn pa döt atramënter:
laota él gnü sciöche n möt te na stala,
indoman gnarál sciöche n lere de nöt. l
paia la mëia da sté muntri y da s'arjigné,
deach'al vëgn sigü.

valutaziun
Submitting your vote...
stampè